Atak paniki jest niezwykle nieprzyjemny. Może ci się wydawać, że trwa w nieskończoność. Mimo odczuwania przytłaczającego strachu o życie pamiętaj, że napady lęku nie stanowią dla ciebie żadnego zagrożenia. Jak można sobie z nimi poradzić?

Atak paniki przeważnie pojawia się nagle i intensywnie. Twoje serce zaczyna bić szybciej, czasem nawet boleśnie, a gardło zaciska się, powodując uciążliwą duszność. Tego typu napady lęku są nieprzewidywalne i gwałtowne. Czasem towarzyszy im ból głowy lub brzucha, a mogą wystąpić nawet inne, poważniejsze objawy. Mają one zwykle podłoże psychologiczne. 

Atak paniki – objawy

Jak wyglądają ataki paniki? Czy da się zachować trzeźwy umysł i rozpoznać je podczas trwania? Atak nerwicy to jedno z najczęściej spotykanych zaburzeń emocjonalnych. Pojawia się wśród aż 9% społeczeństwa, przy czym częstotliwość jest dwukrotnie większa wśród kobiet niż mężczyzn. Może pojawić się całkowicie nieprzewidzianie, bez powiązania z jakimkolwiek wydarzeniem. 

Zobacz też:
Skala Barthel – jak wygląda i jak przebiega ocena sprawności pacjenta?

Jak wyglądają ataki paniki? 

Nie ma właściwie żadnego sposobu, który przygotowałby cię na atak paniki. Jak wygląda to zjawisko? Pojawia się nagle i szybko, trwa zaledwie kilka minut. Towarzyszą mu m.in. zwiększone ciśnienie krwi, uczucie ucisku w klatce piersiowej, problemy z oddychaniem, kołatanie serca, zawroty głowy, nadmierna potliwość. Wiele osób skarży się też na uczucie oderwania od otaczającej ich rzeczywistości.

Napady lęku na tle społecznym, czyli agorafobia

Objawem ataku paniki może być też wytworzenie się tzw. agorafobii, czyli lęku przed lękiem. To zaburzenie polega na bardzo silnej obawie wystąpienia napadu paniki. Cierpiąc na tę dolegliwość, zaczynasz unikać wszelkich miejsc, ludzi i sytuacji, które mogłyby się do niego przyczynić. Szczególnie źle oddziałują samoloty, samochody, transport publiczny, mosty lub duże tłumy – wszystkie miejsca, z których ucieczka byłaby znacznie utrudniona. 

Ataki paniki – co robić, by nie nawracały?

Często spotykanym objawem powtarzających się ataków paniki jest usilne wyszukiwanie czynników, które mogłyby stanowić jakiekolwiek zagrożenie. Takie osoby mogą z czasem wytworzyć kompulsywne nawyki odwracające uwagę od nawracających ataków nerwicy. Popularnym zwyczajem jest też szukanie wsparcia wśród bliskich osób. Pomagają one osiągnąć cenne poczucie bezpieczeństwa.

Atak paniki – jak wygląda?

Napady paniki trwają przeważnie około 2-10 minut. Po tym czasie stopniowo, samoczynnie ustają. Maksymalny czas trwania wynosi kilkanaście minut. W rzadkich przypadkach, atak paniki może trwać dłużej – nawet do 2 godzin. Czasem pojawia się bez przyczyny, choć często powodowany jest stresującymi sytuacjami lub niektórymi chorobami. 

Zobacz też:
Skierowania do sanatorium – lista oczekujących i miejsca w kolejce

Atak paniki – objawy najczęściej spotykane

Najczęstsze symptomy napadów paniki to:

  • wzrost ciśnienia krwi;
  • palpitacja serca;
  • duszność i uczucie braku tchu;
  • uczucie dławienia;
  • ból w klatce piersiowej;
  • przyśpieszony oddech i praca serca;
  • suchość w ustach;
  • drgawki;
  • uderzenia gorąca;
  • zawroty głowy;
  • zasłabnięcia;
  • poczucie obcości samego siebie oraz nierealności otoczenia;
  • mrowienie lub drętwienie różnych części ciała;
  • nudności;
  • silny lęk przed nagłą śmiercią lub utratą kontroli nad samym sobą;
  • ograniczona zdolność do osądu sytuacji, panowania nad zachowaniem i komunikowania się z innymi.

Podczas napadów lęków mogą pojawiać się niektóre lub wszystkie z powyższych objawów. Cechą wspólną różnych ataków jest intensywność i krótki czas trwania. 

Nerwica lękowa ataki – przyczyny

Ze względu na złożoność problemu trudno jednoznacznie wyjaśnić przyczynę powstawania napadów lękowych. Mogą mieć one zarówno podłoże biologiczne, jak i psychologiczne. Ataki paniki przeważnie spowodowane są nagłymi lub przewlekłymi stanami lękowymi. Czynników, które je zaostrzają, może być wiele. Bywa, że gromadzą się one i nawarstwiają z biegiem czasu. Tego typu dolegliwości mogą pojawiać się u ludzi w każdym wieku. Łączy je to, że są niezwykle trudne do przewidzenia, trwają krótko i intensywnie oraz mają podłoże lękowe.

Kto jest narażony na atak paniki?

Wyjątkowo podatne na gwałtowne napady paniki są ludzie:

  • po śmierci bliskiej osoby
  • z poważnymi problemami zdrowotnymi;
  • z problemami finansowymi;
  • po przeżyciu nieszczęśliwego wypadku;
  • cierpiący na depresję,
  • nękani w szkole lub pracy;
  • doświadczający przemocy i znęcania się fizycznego lub psychicznego.
Zobacz też:
Homeostaza, czyli najbardziej pożądany stan w organizmie

Czy ataki paniki są groźne?

Być może sam cierpisz na napady paniki lub znasz kogoś, komu się one przytrafiają. Pojawia się wówczas nurtujące pytanie – czy ataki paniki są groźne? Trudno o jednoznaczną odpowiedź – mogą być, aczkolwiek nie muszą. Nieleczone napady lęku prowadzą do agorafobii, życia w ciągłym strachu i utrudnionego funkcjonowania w społeczeństwie. Sprawiają, że normalne, codzienne życie staje się trudniejsze i bardziej wymagające. Czasem mogą niekorzystnie wpływać na życie osobiste lub zawodowe.

Atak paniki a realne skutki zdrowotne

Ze względu na to, jak wyglądają ataki paniki, mogą one czasem przypominać poważniejsze dolegliwości, takie jak np. zawał serca. Uczucie zagrożenia życia nie jest jednak realnym niebezpieczeństwem. Omdlenie w niewłaściwym miejscu może być groźne dla zdrowia lub życia, jednakże większość objawów nie sprawia prawdziwego zagrożenia. Podczas ataku paniki należy przede wszystkim zadbać o prawidłowe oddychanie, które uspokoi pracę serca i pozostałych narządów.

Atak paniki – co robić, gdy jesteś jego świadkiem?

Ze względu na to, jak atak nerwicy wpływa na pracę serca, mózgu i oddechu, czasem może mieć groźne skutki. Co robić podczas ataku paniki? Jeśli jesteś świadkiem czyjegoś ataku paniki, warto tej osobie pomóc. Przede wszystkim, zachowaj spokój i opanowanie. Nie poddawaj się własnemu lękowi, nawet w poważnie wyglądającej sytuacji. Postaraj się przekierować myśli chorego oraz delikatnie go uspokajać. Możesz w tym celu złapać osobę za ramiona i nakazać wolny, głęboki oddech. Postaraj się zadać kilka podstawowych pytań, np. o imię, pogodę, dzień tygodnia i miesiąca.

Zobacz też:
Witamina K i jej rola w organizmie. Czym grozi jej nadmiar i niedobór?

Jak radzić sobie z atakami nerwicy?

Najlepiej nauczyć się samodzielnie radzić ze swoimi napadami paniki. Warto zapoznać się w tym celu z technikami relaksacyjnymi. Najprostszym i skutecznym lekarstwem może być świadomy oddech. Jednym z zalecanych sposobów jest oddychanie do papierowej torby. W ten sposób ograniczysz swój pobór powietrza i zapobiegniesz hiperwentylacji. Jeśli jesteś podatny na napady lęku, warto zaopatrzyć się w silny, szybko działający lek uspokajający. Tego typu tabletki dawkuj ostrożnie i rzadko, ponieważ mogą łatwo silnie cię od siebie uzależnić.

Aktywność fizyczna jako sposób na napady paniki

Napady paniki mogą być skutecznie zwalczane aktywnością fizyczną. Jeśli interesuje cię ta metoda, wypróbuj różne formy ćwiczeń. Warto znaleźć coś, co sprawi ci przyjemność. W ten sposób zmniejszysz napięcie ciała oraz umysłu. Ruch skutecznie redukuje stres i wspiera działanie neuroprzekaźników. Co więcej, formy zajęć typu joga, pilates, itp. uspokoją twój mózg i ukoją przewlekły lęk. Pomogą też nauczyć cię odpowiedniego, głębokiego oddychania.

Napady lęku – psychoterapia

Gdy ataki nerwicy lękowej często nawracają, najskuteczniejszym sposobem leczenia będzie psychoterapia. Specjalista pomoże ci zredukować objawy ataków paniki oraz ustalić przyczynę napadów lęku. Skupienie się na rozwiązaniu problemów, które powodują ataki paniki przyniesie trwałą, widoczną poprawę. Co więcej, lekarz psychoterapeuta lub psychiatra pomoże ci dobrać leki – bezpieczny rodzaj i sposób dawkowania.

Atak paniki – leczenie farmakologiczne

Leki najczęściej stosowane do uśmierzenia objawów ataków paniki to:

  • benzodiazepiny – szybko zmniejszają napięcie. Nie stosuje się ich jednak dłużej niż około 4 tygodni, ponieważ mogą silnie uzależnić;
  • leki przeciwdepresyjne – pomagają złagodzić nawracające lęki i są lepiej tolerowane przez organizm. Nie uzależniają, przez co możesz stosować je przez dłuższy czas, aczkolwiek nadal z zachowaniem ostrożności i umiaru.
Zobacz też:
Leki na nadciśnienie – rodzaje i efekty działania. Jak wybrać bezpieczny lek dla siebie?

Atak paniki trwa niedługo i jest stosunkowo niegroźny. Jednakże jeżeli samemu cierpisz na tego typu dolegliwość, napady lękowe mogą wydawać ci się wieczne. W takiej sytuacji najważniejsze jest uświadomienie sobie, że atak nerwicy minie i nie zagraża twojemu życiu. Postaraj się wymusić na swoim organizmie spowolnienie i wydłużenie oddechu. Napad szybciej minie, jeżeli stworzysz dla siebie poczucie bezpieczeństwa i spokoju. Nigdy nie wahaj się pomóc, gdy zauważysz, że ktoś w twoim otoczeniu właśnie doświadcza ataku paniki – nawet osoba obca. Ostatecznym rozwiązaniem problemu jest długotrwała terapia.

O autorze

Magdalena Złoczewska

Magister filologii angielskiej i pisarka z zamiłowania i zawodu. Swoje artykuły i tłumaczenia zaczęła publikować na papierze i w sieci już w 2017 roku. Zależy jej na tworzeniu wiarygodnych, ciekawych i wartościowych treści, które pomogą czytelnikom zdrowo żyć i dokonywać rozsądnych wyborów. Pasjonuje się podróżami, sztuką i poznawaniem świata. Fitness, zdrowe odżywianie i ekologia to tematy szczególnie bliskie jej sercu. Wiedzę zdobywa na szkoleniach, konferencjach, z literatury i po prostu – z życia.

Zobacz wszystkie artykuły