Cukrzyca badania – jak ją rozpoznać?

Ta choroba metaboliczna objawia się podwyższonym poziomem cukru we krwi. Znana jest też pod nazwą hiperglikemii. Występuje na skutek działania lub wydzielania insuliny przez organizm. W zależności od powodu występowania, rozróżnia się cukrzycę typu 1 lub 2. Istnieje też mniej znana cukrzyca ciążowa oraz inne typy. 

Skąd wiedzieć, że występuje u ciebie cukrzyca? Badania nie są potrzebne, żeby wykryć niektóre podstawowe objawy. Możesz zauważyć u siebie zwiększone pragnienie, nasiloną diurezę (wydalanie moczu), większą senność i osłabienie. Jeżeli objawy te występują w twoim organizmie często i są intensywne, udaj się na badanie cukrzycy.

Jakie badania krwi na cukrzycę? Istnieją różne metody wykrycia tej choroby, opisane poniżej. Ich podstawową zasadą jest analiza wyniku pomiaru glikemii z krwi żylnej. Prawidłowa glikemia na czczo wynosi około 70-99 mg/dl. Wszelkie odchylenia od tej normy wskazują na możliwość wystąpienia choroby. W takim przypadku należy natychmiast podjąć konieczne kroki w stronę leczenia. Cukrzyca jest chorobą przewlekłą, ale istnieją sposoby na znaczne ułatwianie pacjentom życia.

Badania laboratoryjne są obecnie na tyle zaawansowane, że dają dość jasny, jednoznaczny wynik. Mogą jednoznacznie potwierdzić cukrzycę oraz sprecyzować jej typ. Jeżeli cukrzyca zostanie u ciebie stwierdzona, pamiętaj, aby udać się też na badania ogólnego stanu zdrowia. Jakie badania na cukrzycę i w jej trakcie? Po zdiagnozowaniu należy ściśle monitorować postęp choroby i jej wpływ na cały organizm.

Zobacz też:
Łokieć tenisisty – co ma wspólnego to schorzenie z grą w tenisa?

Badania na cukrzycę – jakie warto wykonać?

Im szybciej wykryta, tym łatwiej ją leczyć. Jest to zasada dotycząca wszystkich chorób, a cukrzyca nie jest od tego odstępstwem. Jeśli masz jakiekolwiek podejrzenia lub obawy dotyczące swojego stanu zdrowia, koniecznie udaj się na badanie cukrzycy.

Jakie badania na cukrzycę wykonać, aby uzyskać jasny wynik? Musi to być nie tylko test obecności cukrzycy. Aby wybrać odpowiedni sposób leczenia, należy też stwierdzić jej typ. 

Glikemia na czczo 

Jest to oznaczenie stężenia glukozy. Powinno się wykonywać je na czczo, po około 8 godzinach od ostatniego posiłku (w tym też płynów). To badanie na cukrzycę pokazuje, jakie dokładnie jest stężenie cukru w ciele. Polega na pobraniu krwi żylnej. Próbka poddawana jest następnie analizie w laboratorium. Używa się w tym celu tzw. glukometru. Test należy wykonać dwa razy, aby otrzymać wiarygodne wyniki. Jest to jednak niedokładne badanie, które nie pozwala rozpoznać typu cukrzycy.

Glikemia w ciągu dnia wykonywana jest u osób z podejrzeniem cukrzycy typu 2. Wynik powyżej 200 mg/dl wskazuje na cukrzycę. Jeżeli towarzyszą mu jakiekolwiek charakterystyczne objawy, test ten jest podstawą do diagnozy cukrzycy.

Doustny test obciążenia glukozą (OGTT)

Test polega na wykonaniu tzw. krzywej cukrowej. Zwany jest także testem tolerancji glukozy. Jest to badanie na glukozę, które również polega na pobraniu krwi na czczo. Kolejny etap jednak różni się od glikemii. Pacjent wypija roztwór glukozy. Następnie, w odstępach jednogodzinnych, pobierany jest pomiar stężenia cukru we krwi. 

Zobacz też:
Chłoniaki – jak leczyć złośliwe nowotwory układu chłonnego i jakie są rokowania?

Badania określające typ cukrzycy

Zarówno glikemia, jak i doustny test obciążenia pozwalają zdiagnozować cukrzycę. Ale jakie badania krwi na cukrzycę określą jej typ? Należy w tym celu wykonać dodatkowe testy. Czynnikiem sprzyjającym występowaniu cukrzycy typu 2 jest zaawansowany wiek. Ma ona też nieco inne objawy. Masz jakiekolwiek wątpliwości na temat tego, jakiego rodzaju jest to cukrzyca? Jakie badania rozwieją te niepewności?

Najlepsze będzie stężenie peptydu C w surowicy. Ten test ma na celu sprawdzić insulinę endogenną. Przy wczesnej cukrzycy typu 2 występuje insulinoodporność. Ilość wydzielanej insuliny jest też większa, przez co stężenie peptydu C jest także zwiększone. Natomiast jego mniejsza lub nieoznaczalna wartość wskazuje na typ 1. Ewentualnie może się tak też dziać przy bardzo zaawansowanej cukrzycy typu 2. Wyczerpuje się wówczas rezerwa komórek beta w trzustce i wyniki mogą być podobne. 

Zastanawiasz się, czy istnieją inne badania na cukrzycę, jakie można wykonać? Niepewne rozpoznanie wymaga wykonania testów na obecność przeciwciał typowych dla cukrzycy typu 1:

  • przeciwko dekarboksylazie kwasu glutaminowego – ten test całkowicie wyklucza cukrzycę typu 1 oraz LADA,
  • przeciwciała przeciw antygenom komórek ß wysp trzustki,
  • przeciwciała przeciw insulinie, 
  • przeciwciała przeciwcynkowe,
  • przeciwciała przeciw fosfatazie tyrozyny.

Badania na cukrzycę po diagnozie

Cukrzyca typu 2 rozwija się nieco wolniej i łagodniej niż typ 1. Jest to jednak częstszy i poważny rodzaj tej choroby. Podstawą leczenia jest ustalenie odpowiedniej diety. Często stosuje się także insulinoterapię. Jeżeli masz zdiagnozowaną cukrzycę, musisz koniecznie pozostać pod stałą opieką lekarską. Niezbędne będą badania okresowe. Pozwolą one ocenić ogólny stan zdrowia, jak i postępy w leczeniu. Regularnie badaj:

  • poziom kreatyniny w surowicy krwi – zwykle około 1-2 na rok,
  • stężenie albumin w moczu – minimum raz w roku,
  • cholesterol całkowity – przynajmniej raz do roku,
  • badanie neurologiczne, które pomoże ocenić zdolność czucia,
  • pomiar ciśnienia tętniczego – może być wykonywany dość często, przy każdej wizycie u lekarza,
  • badanie dna oka, od razu po zdiagnozowaniu cukrzycy typu 2,
  • EKG, zarówno spoczynkowe, jak i wysiłkowe, powinno być sprawdzane przynajmniej raz lub dwa w roku,
  • regularne badanie moczu w celu wykrycia jakichkolwiek anomalii,
  • w razie potrzeb należy też udać się na badania ginekologiczne, urologiczne i dentystyczne.
Zobacz też:
Rogowacenie mieszkowe – jak leczyć nieprawidłowe złuszczanie naskórka?

Pamiętaj – dbanie o swoje zdrowie to podstawa. Jeżeli zaobserwujesz u siebie jakiekolwiek niepokojące objawy, udaj się do lekarza jak najszybciej. Wczesna diagnoza cukrzycy ułatwia leczenie.

O autorze

Magdalena Złoczewska

Magister filologii angielskiej i pisarka z zamiłowania i zawodu. Swoje artykuły i tłumaczenia zaczęła publikować na papierze i w sieci już w 2017 roku. Zależy jej na tworzeniu wiarygodnych, ciekawych i wartościowych treści, które pomogą czytelnikom zdrowo żyć i dokonywać rozsądnych wyborów. Pasjonuje się podróżami, sztuką i poznawaniem świata. Fitness, zdrowe odżywianie i ekologia to tematy szczególnie bliskie jej sercu. Wiedzę zdobywa na szkoleniach, konferencjach, z literatury i po prostu – z życia.

Zobacz wszystkie artykuły