Choroby serca dotyczą szerokiej grupy światowej społeczności. Zmagają się z nimi osoby w różnym wieku – młodsze i starsze, a przy tym ich przyczyny mogą być różne. W przypadku wielu różnych chorób serca lekarze mogą zalecić wszczepienie pacjentowi bajpasów. Czym one są, jakie ryzyko niesie za sobą taki zabieg i jak może ci on pomóc?

Co to są bajpasy?

Bajpasy serca czy też by passy są potoczną, choć powszechnie wykorzystywaną nazwą na zabieg polegający na kardiochirurgicznej operacji pomostowania aortalno-wieńcowego. Bypass, czyli pomostowanie aortalno-wieńcowe serca stosuje się głównie w celu przywrócenia mięśniowi sercowemu odpowiedniego ukrwienia.

Jak wygląda operacja wszczepienia bajpasów?

Kardiochirurg jest specjalistą, który może zalecić swojemu pacjentowi i przeprowadzić operację wszczepienia bajpasów. Polega ona na wykonaniu w znieczuleniu (narkozie) połączenia pomiędzy tętnicami wieńcowymi a aortą. Lekarz wszczepia bajpasy w taki sposób, by ominąć zwężenia tętnicy wieńcowej. Jako pomost dla bajpasów może służyć zarówno żyła, jak i tętnica. Najczęściej wykorzystuje się przy tym tętnicę piersiową wewnętrzną lub żyły z podudzia.

Jak się przygotować do operacji by-passów?

Sama operacja bajpasów serca jest skomplikowana i czasochłonna. By móc ją przeprowadzić, lekarz w pierwszej kolejności skieruje pacjenta na dodatkowe badania. Najważniejsze to koronarografia, która pozwala na zbadanie drożności naczyń krwionośnych. Jeśli drożność jest wystarczająca, podejmowana jest decyzja o operacji. Inne ważne badania przed operację bypassów to:

  • morfologia krwi;
  • elektrokardiografia spoczynkowa (EKG spoczynkowe);
  • badanie ogólne moczu;
  • RTG klatki piersiowej;
  • próby wysiłkowe.
Zobacz też:
Afta na języku – jak pozbyć się jej domowymi sposobami?

Tuż przed operacją musisz przejść szczepienie przeciwko zapaleniu wątroby typu B, ponieważ wszczepienie bajpasów wiąże się z dużym ryzykiem zakażenia. Zwykle operacja trwa około 5 godzin, choć lekarze podkreślają, że każdy przypadek jest inny i może wymagać dłuższej operacji.

Metody wszczepiania bajpasów a ryzyko śmierci

Kardiolodzy posługują się najczęściej dwiema metodami wszczepiania bajpasów serca:

  •  z zastosowaniem krążenia pozaustrojowego;
  • bez zastosowania krążenia pozaustrojowego.

Pierwsza ze wspomnianych metod jest bardziej ryzykowna, ponieważ wykonuje się ją z zatrzymaniem akcji serca, którego funkcje przejmuje maszyna. W wyniku powikłań pooperacyjnych może wówczas dojść do uszkodzenia narządów lub tkanek z powodu ich niedotlenienia.

Operacja wszczepienia bajpasów bez zastosowania krążenia pozaustrojowego wykonywana jest na bijącym sercu. Obiektywnie, zwiększa to stopień skomplikowania zabiegu, ale jednocześnie minimalizuje to ryzyko uszkodzenia tkanek i narządów.

Pomostowanie aortalno-wieńcowe – wskazania

Bajpasy są zalecane przy wielu chorobach serca, które przebiegają z niedokrwieniem mięśnia sercowego. Wskazaniem do bajpasów będzie zaawansowana miażdżyca u pacjenta. Choroba niedokrwienna jest też bardzo częstym wskazaniem do wykonania zabiegu wszczepienia bajpasów, które pozwolą na utworzenie nowej drogi, którą krew będzie płynęła do serca. Kardiolodzy skierują cię najpewniej na bajpasy, jeśli w twoim przypadku dochodzi do:

  • krytycznego zwężenia występującym w odcinku początkowym tętnicy międzykomorowej przedniej;
  • zwężenia dominującej prawej tętnicy wieńcowej;
  • zwężenia pnia lewej tętnicy wieńcowej powyżej 50 proc.;
  • zwężenia krytycznych trzech naczyń wieńcowych powyżej 70 proc.;
  • powikłań pooperacyjnych, przebiegających z mocnym zamknięciem dużej tętnicy wieńcowej.
Zobacz też:
Jakie są najczęstsze przyczyny niedożywienia i kto jest na nie narażony?

Jedynie lekarz specjalista-kardiolog czy kardiochirurg może podjąć decyzję o przeprowadzeniu u ciebie zabiegu wszczepienia bajpasów. Dokona tego po dokładnym wywiadzie, analizie twoich wyników badań i dostępnych możliwości leczenia twojego serca, ze szczególnym uwzględnieniem umiejscowienia i typu zmian zachodzących w tętnicach wieńcowych. Specjalista oceni ryzyko powikłań, jakie mogą wystąpić po wszczepieniu bajpasów.

Bajpasy serca i związane z nimi ryzyko powikłań

Musisz uświadomić sobie, że każda interwencja chirurgiczna, a właśnie z nią masz do czynienia w przypadku operacji bajpasów, niesie za sobą pewne ryzyko. Dlatego warto, byś wiedział, jakie możliwe powikłania mogą wystąpić. Do najgroźniejszych powikłań po wszczepieniu by-passów zalicza się:

  • udar mózgu;
  • zawał serca;
  • zapalenie płuc;
  • zatorowość płucna;
  • zakażenie rany powstałej w wyniku przeprowadzania operacji;
  • ostra niewydolność nerek;
  • krwawienie z bajpasów;
  • śpiączka;
  • zaburzenia funkcji poznawczych;
  • pobudzenie połączone z agresją.

Jeśli przeprowadzana jest operacja bajpasów, ryzyko śmierci rośnie, jeśli w ciągu 3 dni od jej wykonania u pacjenta wystąpi udar mózgu.

Jak wygląda życie po bajpasach?

Kiedy już dojdziesz do siebie po zabiegu pomostowania aortalno-wieńcowego, możesz rozpocząć rehabilitację. Operacja ta nie spowoduje, że pacjent wróci do 100% sprawności, ale jego jakość życia z pewnością wzrasta. Jeśli miałeś bajpasy, zwróć szczególną uwagę na to, jakie zalecenia wyda twój lekarz. Przestrzegaj wszystkich, by wrócić do zdrowia. Przede wszystkim będziesz musiał rzucić wszelkie używki – papierosy, alkohol itp. Bardzo ważna jest lekka, regularna aktywność fizyczna. Nie chodzi tu o to, byś chodził codziennie na siłownię czy zajęcia crossfit, ale wystarczą na początek spacery czy lekkie ćwiczenia. Unikaj też stresu. Nerwy nie są sprzymierzeńcem osób z wszczepionymi by-pasami serca.

Zobacz też:
Szczypanie i pieczenie w gardle – co robić?