Ocena

Ból brzucha u dziecka to zawsze stres dla rodzica. Choć jest to dolegliwość występująca często, wcale nie znaczy, że powinieneś ją ignorować. Koniecznie poznaj konkretne przyczyny tej przypadłości. W tym celu musisz sprawdzić, gdzie dokładnie umiejscowiony jest ból brzucha u dziecka. Dokładnie przeanalizuj okoliczności jego pojawienia się i ewentualne objawy współtowarzyszące. Po takiej wstępnej, domowej diagnozie możesz stwierdzić, czy leczyć dziecko w domu, czy lepiej zabrać je do lekarza.

Rodzaje bólu brzucha u dzieci

Ból brzucha u dziecka jest jedną z najczęstszych przyczyn zgłaszania się do lekarzy. Fakt, że jest to powszechna dolegliwość wcale nie oznacza, że należy ją bagatelizować. Nawet zwykłe zatrucie pokarmowe może być bardzo nieprzyjemne. Czasem zwykły ból brzucha świadczy też o dużo poważniejszych problemach zdrowotnych. Ból brzucha u dziecka może mieć charakter:

  • ostry;
  • przewlekły;
  • organiczny;
  • czynnościowy;
  • psychogenny. 

Ból brzucha u dziecka w okolicy pępka

Jest to prawdopodobnie najczęstszy typ dolegliwości. Ból brzucha nad pępkiem u dziecka jest często objawem dysfunkcji jelit lub żołądka. Błona śluzowa układu pokarmowego zostaje podrażniona i dochodzi do zapalenia. Przyczyną tego stanu mogą być infekcje bakteryjne, wirusy lub niektóre leki.

Zobacz też:
Ból brzucha w ciąży – skąd się bierze? Jak go pokonać?

Najczęściej ból brzucha u dziecka jest spowodowany chorobą pasożytniczą lub zaburzeniem działania jelit. W wielu przypadkach ból zlokalizowany w okolicy pępka u dzieci związany jest ze stresem. W takiej sytuacji pomogą leki rozkurczowe, przeciwbólowe i napary ziołowe regulujące pracę jelit.

Ostre zapalenie trzustki

Ból brzucha u dziecka w okolicy pępka może też być następstwem ostrego zapalenia trzustki. Ten stan chorobowy charakteryzuje się przedwczesną aktywacją enzymów trzustkowych. To z kolei prowadzi do jej samotrawienia. Organizm reaguje na to:

  • wymiotami;
  • zatrzymaniem gazów i stolca;
  • spadkiem ciśnienia;
  • przyspieszeniem tętna.

Ból brzucha u dziecka a przepuklina

Ból w pobliżu pępka może też świadczyć o przepukline. W tej sytuacji tkanki jamy brzusznej wysuwają się przez niedomknięty pierścień pępkowy. Wówczas uszkadzają powłokę jamy brzusznej. W takiej sytuacji ból brzucha nad pępkiem u dziecka nie jest jedynym objawem – towarzyszy mu charakterystyczne, wyczuwalne wybrzuszenie.

Ból brzucha po lewej stronie u dziecka

Ból brzucha z lewej strony u dziecka może być zlokalizowany dość nisko, jak również w okolicy żeber. Wszystko zależy od tego, co dokładnie jest jego źródłem. W niektórych przypadkach jest to związane z wgłębieniami w ścianie jelita. Taka dolegliwość powoduje gorączkę, nudności, zatrzymanie wypróżniania lub cienkie stolce.

Choroby śledziony

Ból brzucha po lewej stronie u dziecka może też być skutkiem powiększonej śledziony. Gdy ta puchnie, naciska na otaczające ją narządy. Przyczyną mogą być torbiele, choroby zakaźne i autoimmunologiczne, lecz także zwykłe przeziębienie. Czasem dochodzi do pęknięcia narządu – wówczas ból staje się bardzo intensywny.

Zobacz też:
Ból oka – skąd się bierze? Dowiedz się i zadbaj o zdrowy wzrok!

Wrzody i stany zapalne

Jeżeli ból brzucha u dziecka zlokalizowany jest dość wysoko i towarzyszy mu niestrawność, a jednocześnie uczucie pełności – może to być zapalenie błony śluzowej żołądka. Ból brzucha z lewej strony u dziecka, zlokalizowany bliżej żeber niż pępka, czasem oznacza też wrzody na żołądku lub dwunastnicy. Przyczynami mogą być:

  • stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych;
  • zakażenia bakteryjne;
  • czynniki autoimmunologiczne. 

Wyjątkowo silny ból lewej strony brzucha związany jest często z zapaleniem trzustki. Towarzyszą mu nudności i wymioty, a może trwać nawet kilka dni.

Ból brzucha i gorączka u dziecka

Gorączka i ból brzucha u dziecka to stosunkowo częste połączenie. Prócz podwyższonej temperatury możesz też zauważyć dreszcze, ogólne osłabienie, utratę apetytu oraz skarżenie się na bóle całego ciała – mięśni i stawów. Najczęściej odpowiedzialne za nie są różnego rodzaju infekcje, w tym przede wszystkim:

  • zakażenia układu pokarmowego;
  • zatrucia pokarmowe o podłożu bakteryjnym lub pasożytniczym;
  • zakażenia układu oddechowego lub moczowego.

Ból brzucha i gorączka u dziecka często spowodowane są wirusową grypą żołądkową. W takiej sytuacji objawom towarzyszą:

  • biegunka;
  • nudności;
  • wymioty;
  • bóle mięśni. 

Nie ma tutaj powodów do obaw. Jest to dość powszechne schorzenie o stosunkowo łagodnym przebiegu. Pamiętaj jednak, że przy wymiotach i biegunce może łatwo dojść do odwodnienia. Pamiętaj więc nie tylko o zbijaniu gorączki, ale też podawaniu dużej ilości płynów.

Bóle brzucha i biegunka u dziecka

Jak rozpoznać biegunkę u dziecka? W pierwszych tygodniach życia dzieci zwykle oddają nawet do 10 stolców dziennie. Około 3 miesiąca liczba ta reguluje się do 2-4 dziennie lub tygodniowo. Do wieku około 2 lat większość dzieci oddaje 1 stolec dziennie. Starsze dzieci i nastolatki wypróżniają się podobnie jak dorośli.

Zobacz też:
Ból między łopatkami – co jest jego przyczyną? Poznaj ćwiczenia, które cię od niego uwolnią

Biegunka stwierdzana jest, gdy dziecko oddaje 3 lub więcej luźnych bądź wodnistych stolców dziennie. Może to być też tylko jeden stolec, lecz taki, który zawiera śluz, krew lub ropę. Bóle brzucha i biegunka u dziecka to dość częste połączenie. Mogą towarzyszyć im też gorączka i wymioty. Najczęstszymi przyczynami są zakażenia wirusowe i bakteryjne, zatrucia pokarmowe lub reakcje organizmu na zażywanie antybiotyków.

Bóle brzucha u dziecka po jedzeniu

Jeżeli twoje dziecko skarży się na ból brzucha po posiłku, może to oznaczać zwykłe przejedzenie. Tego typu ból brzucha u dziecka można zlikwidować i w ogóle do niego nie dopuścić, kontrolując wielkość spożywanych porcji. Równie ważna jak ich rozmiary jest też częstotliwość jedzenia. 

Bóle brzucha u dziecka po jedzeniu mogą pojawiać się, jeśli w diecie malca nie ma wystarczającej ilości błonnika. Zawierają go warzywa i pełnoziarniste produkty zbożowe. Działa on wspomagająco na wszystkie procesy trawienne. Korzystne dla żołądka i jelit są też probiotyki zawarte w jogurtach i kiszonkach.

Jeśli zamiast powyższych składników twoje dziecko je duże ilości pokarmów tłustych i smażonych – ból brzucha jest praktycznie gwarantowany. Sprzyja mu też zbyt szybkie jedzenie i niestaranne przeżuwanie, co mocno obciąża układ trawienny. Bóle brzucha u dziecka po jedzeniu mogą też być spowodowane:

  • alergią pokarmową;
  • zatruciem;
  • infekcją;
  • nietolerancją jakiegoś składnika.

Ból brzucha u dziecka bez innych objawów

Co zrobić, gdy ból brzucha u dziecka bez innych objawów nawraca? Taka sytuacja zdarza się dość rzadko. Są to przypadki dość trudne diagnostycznie, ponieważ nie sposób ustalić źródła problemu. Do przyczyn często zalicza się stres lub inne czynniki psychogenne. 

Zobacz też:
Ból dziąseł – dlaczego się pojawia? Dowiedz się, co może oznaczać i jak dbać o dziąsła

Powszechne są też bóle brzucha u nastolatków, którzy mają bogate życie emocjonalne i „zajadają” nieprzyjemne uczucia i przeżycia. Lekiem doraźnym mogą być ciepłe okłady i ziołowe napary. Jednak warto zainteresować się sprawą i dotrzeć do jej przyczyny. Może być konieczne specjalistyczne leczenie – w tym psychoterapia.

Ból brzucha u dziecka – domowe sposoby

Na szczęście istnieje wiele domowych sposobów na ból brzucha u dziecka, które w większości przypadków okazują się bardzo skuteczne. Niektóre z nich sięgają do medycyny ludowej, lecz są sprawdzone współczesnymi badaniami. Poznaj listę domowych sposobów na ból brzucha u dziecka:

  • napary ziołowe – w szczególności z mięty, rumianku i imbiru. Te rośliny mają właściwości przeciwzapalne, rozkurczowe i łagodzące wymioty;
  • ciepłe okłady na brzuch – w tym celu możesz użyć termoforu lub poduszki elektrycznej;
  • delikatny masaż brzuszka dziecka – stymuluje to jelita do sprawniejszego działania. Jest szczególnie skuteczny w walce z zaparciami;
  • pilnowanie odpowiedniej diety – przy bólu brzucha u dziecka nie powinno się podawać mu ostrych przypraw, pokarmów ze sztucznymi barwnikami i konserwantami, dań smażonych i ciężkostrawnych. Lepiej zastąpić je prostymi węglowodanami oraz gotowanymi warzywami. Warto wzbogacić dietę o naturalne jogurty i kiszonki, które korzystnie wpływają na florę bakteryjną jelit;
  • jeżeli ból brzucha i biegunka u dziecka występują w trakcie zażywania antybiotyków, konieczne jest zastosowanie probiotyku. Należą do nich wyżej wymienione produkty fermentowane, ale znajdziesz też środki farmaceutyczne o podobnym działaniu.

Bóle brzucha u nastolatków i dzieci – kiedy udać się do lekarza?

Nagłe i intensywne ataki bólu brzucha u dziecka bez wyraźnej przyczyny wymagają natychmiastowej interwencji lekarza. Poznaj objawy, które powinny cię zaalarmować – jeśli je zauważysz, koniecznie udaj się do szpitala lub przychodni:

  • ból brzucha u dziecka w nocy, wybudzający je ze snu;
  • biegunka lub zaparcia;
  • stolec z domieszką krwi, śluzu lub ropy bądź zabarwiony na bardzo ciemny kolor;
  • nieustępujące wymioty, szczególnie o fusowatym wyglądzie;
  • anemia lub nagła utrata wagi;
  • ból zlokalizowany w torsie daleko od pępka – szczególnie promieniujący na plecy lub nogi;
  • brak odpowiedniego przyrostu masy ciała lub zatrzymanie wzrostu dziecka;
  • niewyjaśniona wysoka gorączka, stany podgorączkowe, ogólne osłabienie organizmu, bóle w stawach, opóźnienie dojrzewania płciowego;
  • występowanie u dziecka lub w jego w najbliższej rodzinie chorób takich jak:
    • nieswoiste zapalenia jelit;
    • celiakia;
    • choroba wrzodowa;
    • inne przewlekłe choroby przewodu pokarmowego.
Zobacz też:
Ból gardła przy przełykaniu – nie lekceważ go!

Nawet jeśli nie zaobserwujesz żadnych powyższych czynników, a ból brzucha u dziecka wygląda dla ciebie nietypowo lub alarmująco – warto udać się do lekarza. W kwestii zdrowia swojego dziecka zdecydowanie lepiej pozostać przezornym. Większość poważnych chorób znacznie łatwiej wyleczyć, gdy zostaną one rozpoznane we wczesnym stadium rozwoju.
Ból brzucha u dziecka jest bardzo powszechną dolegliwością. W tej sytuacji ważna jest odpowiednia diagnoza. Przyczynami mogą być zwykły stres lub zatrucie pokarmowe, ale też poważna choroba. Jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości co do zdrowia swojego dziecka, udaj się na wizytę do lekarza rodzinnego w celu diagnozy i ustalenia planu leczenia.

O autorze

Magdalena Złoczewska

Magister filologii angielskiej i pisarka z zamiłowania i zawodu. Swoje artykuły i tłumaczenia zaczęła publikować na papierze i w sieci już w 2017 roku. Zależy jej na tworzeniu wiarygodnych, ciekawych i wartościowych treści, które pomogą czytelnikom zdrowo żyć i dokonywać rozsądnych wyborów. Pasjonuje się podróżami, sztuką i poznawaniem świata. Fitness, zdrowe odżywianie i ekologia to tematy szczególnie bliskie jej sercu. Wiedzę zdobywa na szkoleniach, konferencjach, z literatury i po prostu – z życia.

Zobacz wszystkie artykuły