Ocena

Gdy boli kolano, wykonywanie prostych czynności staje się nie lada wyzwaniem. Wyjście na zakupy, chodzenie po schodach czy stanie przez dłuższy czas – każda z tych czynności może nasilić ból. Co możesz zrobić, aby skutecznie pozbyć się tego problemu i złagodzić ból kolana? Gdzie znajdziesz pomoc? Na te pytania odpowiadamy w poniższym artykule. 

Kolano – co musisz o nim wiedzieć?

Jeśli chcesz zrozumieć, skąd bierze się ból kolana i w jaki sposób możesz walczyć z taką przypadłością, poznaj jego anatomię. 

Kolano i jego budowa

Kolano łączy udo z podudziem, co ma istotny wpływ na jego budowę oraz funkcję. Nazywane często stawem zawiasowo-obrotowym, zbudowane jest w dość skomplikowany sposób. Do najważniejszych elementów tworzących kolano zaliczają się:

  • kość udowa;
  • kość piszczelowa;
  • rzepka;
  • główka, którą tworzą kłykcie kości udowej;
  • panewka, którą tworzą kłykcie kości piszczelowej.
Zobacz też:
Cukrzyca - jak rozpoznać pierwsze objawy i co jeść w cukrzycy?

Dla stawu kolanowego i jego sprawnej pracy bardzo ważna jest też torebka stawowa, zbudowana z błony maziowej i błony włóknistej. Otacza ona kolano i umożliwia mu sprawne poruszanie się. Aby twoje kolano mogło dobrze sobie radzić z codziennymi obciążeniami, potrzebuje też silnych więzadeł i łąkotki. Niestety, każdy z tych ważnych elementów może z czasem ulec osłabieniu, skutki czego odczujesz w dość dotkliwy sposób. 

Kolano i jego zadania

O tym, jak ważną rolę odgrywa kolano, większość ludzi przekonuje się przy pierwszych problemach z jego funkcjonowaniem. Nie zapominaj, że kolano jest największym stawem w ludzkim ciele. To ono sprawia, że możesz się poruszać. Staw kolanowy dźwiga ciężar twojego ciała. Niestety, ze względu na swoją rolę, jest on w znacznym stopniu narażony na urazy i kontuzje, których skutki mają ogromny wpływ na jakość twojego życia. 

Jak objawia się ból kolana? 

Aby kolano mogło sprostać codziennym wyzwaniom,musi być z jednej strony elastyczne, a z drugiej bardzo wytrzymałe. Niestety, przeciążenia i drobne zaniedbania sprawiają, że staw ten z czasem ulega znacznemu osłabieniu. Co to dla ciebie oznacza? Przede wszystkim szereg dolegliwości i związaną z nimi utratę sprawności. Ból kolana to uciążliwy problem, który może się objawiać na wiele sposobów. Do najczęstszych należą:

  • pieczenie kolana;
  • uczucie kłucia w bocznej części kolana;
  • ból w obrębie stawu kolanowego, któremu towarzyszy obrzęk.

Objawy te mogą świadczyć o przejściowych problemach z kolanami, ale zwiastują też poważniejsze problemy z tym ważnym stawem. Nie ignoruj ich i jak najszybciej ustal przyczynę takich dolegliwości. Dzięki temu prędzej podejmiesz działania zapobiegające dalszym komplikacjom. Skąd zatem biorą się kłopoty z bolącymi kolanami? 

Zobacz też:
Torbiel na jajniku – jak leczyć tę patologiczną zmianę?

Bolące kolana – przyczyny 

Czy ból w kolanach wiąże się tylko z wiekiem? Dolegliwość ta często ma związek z ogólnym procesem starzenia się, jednak nie tylko to wpływa na układ ruchu i jego kondycję. Nie zapominaj, że na pojawienie się takiej przypadłości może wpływać wiele różnych czynników.

Kolano a wiek

Kolana, podobnie jak cały twój organizm, mają tendencję do starzenia i zużywania. Bóle stawów kolanowych u seniorów często wiążą się z chorobą zwyrodnieniową i stopniowym zanikaniem chrząstki stawowej. W pewnym wieku dają też o sobie znać wcześniejsze zaniedbania, związane z częstym przeciążaniem kolana lub błędami dietetycznymi, mogącymi odbić się na stanie twoich kości i stawów. 

Ból kolan u nastolatków

Nie dziwi fakt, że z bólem kolana zmagają się osoby starsze. Skąd jednak biorą się problemy z kolanami u osób młodych? W przypadku dzieci i młodzieży dość częstym zjawiskiem są tzw. bóle wzrostowe. Ich przyczyną jest intensywny wzrost przypadający na okres od 3. do 12. roku życia. Taki ból kolana zwykle nie jest groźny, jednak warto konsultować ze specjalistą wszelkie podejrzane symptomy.

O czym świadczy rwący ból kolana? 

Rwący ból kolana jest częstą przypadłością wśród pacjentów zgłaszających się do lekarza z powodu dolegliwości związanych z układem ruchu. Zwykle wiąże się z reumatoidalnym zapaleniem stawów – chorobą autoimmunologiczną o przewlekłym charakterze. Z racji tego, że stan zapalny szybko niszczy tkanki, konieczna jest pilna konsultacja lekarska.

Niewielka łąkotka – wielkie problemy

Często za ból kolana odpowiadają problemy z łąkotką. Ten niewielki element zbudowany z włóknistej tkanki pełni rolę amortyzatora. Gdy łąkotka przestaje sprawnie funkcjonować (np. z powodu urazów), zaczynają się liczne problemy z kolanem. Najczęściej są to bóle i obrzęki kolana, których nie da się zignorować.

Zobacz też:
Rak płuc – najgroźniejszy nowotwór. Wszystko, co musisz o nim wiedzieć

Urazy i kontuzje 

Ból kolana może mieć związek z kontuzjami i urazami, dość powszechnymi wśród osób uprawiających sport (np. biegaczy). Nawet jeśli nie ćwiczysz regularnie, możesz mieć następujące problemy:

  • skręcenie kolana;
  • zwichnięcie rzepki;
  • stłuczenie kolana;
  • zerwanie więzadła;
  • uszkodzenie łąkotki.

Torbiel Bakera

Za ból kolana odpowiadać może też torbiel Bakera, która rozwija się pod nim. Jedną z głównych przyczyn tworzenia się takiej cysty jest nadmierna ilość płynu stawowego w jamie stawowej, choć torbiel może pojawić się też jako skutek urazu lub stanu zapalnego. Dolegliwość ta objawia się w dość charakterystyczny sposób. Typowe symptomy to:

  • ból kolana;
  • pojawienie się pod kolanem guzka;
  • obrzęk;
  • dyskomfort pojawiający się w chwili zginania kolana. 

Choć Torbiel Bakera jest uciążliwym problemem, może być skutecznie leczona. Często wystarczającym rozwiązaniem okazuje się korzystanie z niesteroidowych leków przeciwzapalnych lub drenaż płynu.

Zwyrodnienie stawu kolanowego 

Zwyrodnienie stawu kolanowego to kolejna dolegliwość, której towarzyszy silny ból kolana spowodowany degradacją chrząstki stawowej. Jest to wprawdzie choroba nieodwracalna, jednak podjęta w porę rehabilitacja pozwala łagodzić ból kolana i powstrzymuje jego dalszą destrukcję. 

W przypadku tej choroby bardzo ważne jest wczesne rozpoznanie problemu. Powinieneś zwrócić szczególną uwagę na:

  • ograniczenie ruchomości stawu; 
  • sztywnienie i ból kolana;
  • trzeszczenie kolana;
  • opuchliznę. 

W leczeniu choroby zwyrodnieniowej pomogą ci różnego rodzaju zabiegi rehabilitacyjne, pozwalające złagodzić ból kolana, zmniejszyć opuchliznę i zwiększyć ukrwienie tkanek. W chwili, gdy choroba zwyrodnieniowa jest już bardzo zaawansowana, ostatnią szansą na poprawienie stanu zdrowia może się okazać zabieg chirurgiczny. 

Zobacz też:
Zaniki pamięci – przyczyny i konsekwencje. Czy można się przed nimi uchronić?

Jak pokonać ból kolana? 

Ponieważ silny ból kolana w znacznym stopniu ogranicza samodzielne funkcjonowanie i pozbawia radości życia, warto zapoznać się z tymi metodami, za pomocą których możesz poprawić swoją formę. 

Ból kolana – lekarz to podstawa!

Jeśli chcesz walczyć z bólem w kolanie, musisz ustalić przyczynę problemu. W pierwszej kolejności wybierz się do lekarza rodzinnego, który z kolei skieruje cię do ortopedy. Na podstawie wyników badań zidentyfikuje on źródło bólu i pomoże w jego łagodzeniu. 

Ból kolana – badania, które warto wykonać

W ustaleniu przyczyny problemu pomagają badania, których wyniki pozwolą lekarzowi postawić odpowiednią diagnozę. Do najważniejszych należą:

  • badanie RTG;
  • badanie USG;
  • rezonans magnetyczny. 

Jakie leki na ból kolana możesz przyjmować? 

W leczeniu bólu kolana mogą ci pomóc leki – szczególnie zlecone przez specjalistę. Jeśli przyczyną problemów jest kontuzja, dobre efekty przyniesie maść na ból kolana. W poważniejszych przypadkach niezbędne może się okazać przyjmowanie leków przeciwzapalnych oraz korzystanie z zastrzyków z kolagenem. W najpoważniejszych sytuacjach wykonywane są zabiegi chirurgiczne, polegające zazwyczaj na usuwaniu zmian patologicznych. 

Ból kolana a rehabilitacja

Jeśli nie chcesz, by bolące kolano utrudniało ci życie, możesz skorzystać z profesjonalnej rehabilitacji. Wykonywanie zaleconych przezfizjoterapeutę ćwiczeń przyniesie ci wiele korzyści, szczególnie w zakresie łagodzenia bólu.

Pozytywne efekty uzyskasz także dzięki takim zabiegom rehabilitacyjnym, jak:

  • krioterapia, w przypadku której wykorzystuje się lecznicze właściwości zimna;
  • laseroterapia,czyli zabieg polegający na umiejętnym wykorzystaniu laserów medycznych;
  • fonoforeza, w przypadku której stany zapalne i zmiany zwyrodnieniowe są leczone za pomocą ultradźwięków;
  • elektroterapia, czyli leczenie prądem.

Ból kolana – domowe sposoby 

Które z domowych sposobów na bolące kolano mogą przynieść ci ulgę? Najsłynniejsze to:

  • okłady z kapusty, pomocne w przypadku pojawienia się opuchlizny;
  • okłady z pasty przygotowanej z żółtka i kurkumy;
  • okłady z octu winnego;
  • zimne okłady;
  • kąpiel z dodatkiem soli;
  • kompres przygotowany z przypraw o przeciwzapalnych właściwościach,np z imbiru; 
  • okłady z cytryny.
Zobacz też:
Uderzenia gorąca – jak radzić sobie z nagłym uczuciem gorąca?

Bezcenna profilaktyka, czyli jak chronić się przed bólem kolana? 

Jeśli nie chcesz, by problemy z poruszaniem się i bólem kolana zmusiły cię do rezygnacji z ulubionych form aktywności, powinieneś w porę zadbać o te stawy. W jaki sposób?

Ruch to zdrowie

Na jakie dyscypliny sportowe warto postawić, by utrzymać stawy kolanowe w dobrej formie? Oto kilka propozycji, dzięki którym nacieszysz się aktywnością fizyczną, a jednocześnie nie narazisz swoich kolan na dalsze problemy.

Sporty przyjazne dla kolan

Formami aktywności fizycznej zalecanymi dla kolan są:

  • jazda na rowerze;
  • skakanie na trampolinie;
  • pływanie;
  • slow jogging;
  • marsze z kijami.

Pamiętaj, by przed każdym treningiem zadbać o rozgrzewkę, dzięki której kolana będą skuteczniej chronione przed urazami i bólem. Doceń też tak proste ćwiczenia, jak przysiady i wykroki. Wykonywane w prawidłowy sposób, skutecznie wzmacniają kolana i mięśnie nóg, dzięki czemu utrzymanie dobrej formy będzie łatwiejsze. 

Dyscypliny, których lepiej unikać przy bolących kolanach

Jeśli dokucza ci ból kolana, unikaj następujących sportów: 

  • wspinaczka;
  • bieganie;
  • narciarstwo;
  • tenis;
  • ćwiczenia na stepie;
  • piłka nożna;
  • siatkówka.

Najlepsze ćwiczenia na ból kolana

Gdy dokucza ci silny ból kolana, wykonaj kilka prostych ćwiczeń. Dobre efekty przynosi: 

  • ściskanie poduszki między kolanami;
  • rozciąganie nóg z ręcznikiem lub paskiem; 
  • odwodzenie nóg w pozycji leżącej na brzuchu;
  • mostek z podnoszeniem i opuszczaniem bioder.

Pokonaj stres

O tym, że stres osłabia odporność organizmu, wiesz pewnie doskonale. Czy zdajesz sobie jednak sprawę z tego, że napięcie nerwowe może się też negatywnie wpłynąć na kolana? Pamiętaj, że ból tej części ciała może mieć związek z niskim poziomem mazi stawowej, na co wpływa m.in. stres i związane z nim osłabienie organizmu. Doceń zatem proste techniki relaksacyjne i naucz się odpoczywać. Zyska na tym nie tylko staw kolanowy.

Zobacz też:
Zmiany na języku – sprawdź, jak rozpoznać i wyleczyć choroby języka!

Ból kolana a dieta

Na stan kolan istotny wpływ ma także to, co każdego dnia pojawia się na twoim talerzu. Pamiętaj, że im lżejsza będzie twoja dieta, tym większa szansa na uniknięcie problemów z nadwagą i otyłością. Z racji tego, że każdy zbędny kilogram jest sporym obciążeniem dla twoich stawów, utrzymanie prawidłowej masy ciała może stać się podstawą profilaktyki. 

Ból kolan pomogą ci też łagodzić niektóre składniki diety, znane ze zbawiennego wpływu na stan kości i stawów. Jakie produkty mogą wspierać twoje kolana? Z pewnością te, które: 

  • są dobrymi źródłami wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, np. tłuste ryby morskie, siemię lniane, sezam, olej z ogórecznika lekarskiego; 
  • zawierają sporo witaminy C, m.in. dzika róża, cytrusy, natka pietruszki, chrzan i warzywa kapustne;
  • stanowią dobre źródło witamin z grupy B, np. strączki, orzechy i produkty z pełnych ziaren zbóż;
  • dostarczają sporo wapnia, np. nabiał, migdały, nasiona chia, kasza gryczana i ziarna słonecznika;
  • są źródłami wartościowego białka, m.in. jajka, drób, soja, fasola, amarantus, soczewica i ciecierzyca.

Nie musisz godzić się na dyskomfort związany z bólem kolana. Pamiętaj, że choć problem ten w pewnym wieku staje się normą, możesz skutecznie łagodzić dolegliwości związane ze starzeniem się stawów. Aktywność fizyczna, zdrowa dieta oraz wsparcie lekarza – oto podstawa dla każdego, kto chce się cieszyć dobrą formą i sprawnością do późnej starości.

O autorze

Mirosława Jankowiak

Absolwentka Technikum Gastronomicznego w Bytomiu i historii na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach. Miłośniczka podróży, przyrody i aktywnego wypoczynku. Podróżnicze i historyczne pasje łączy z pracą przewodnika turystycznego. W wolnym czasie poszerza swoją wiedzę na temat zdrowego stylu życia i diet, ze szczególnym uwzględnieniem diety roślinnej.

Zobacz wszystkie artykuły