Ocena

Ból w nadbrzuszu najczęściej związany jest z nieprawidłowościami w układzie pokarmowym. W górnej części jamy brzusznej znajduje się bowiem wiele narządów, które wchodzą w skład układu trawiennego. Powody nieprzyjemnych dolegliwości w tym obszarze mogą jednak być inne. Czasem bóle wskazują na poważne choroby, takie jak cukrzyca lub niedokrwienie serca. Czytaj dalej, aby dowiedzieć się, co robić, jeśli zauważasz przewlekły ból nadbrzusza. Sprawdź, co może być przyczyną i jak zwalczyć dyskomfort!

Ból nadbrzusza i jego możliwe źródła

Kłucie w nadbrzuszu to dolegliwość, która jest odczuwalna na górze brzucha, czyli nad pępkiem. Nadbrzusze to po prostu środkowy i górny fragment brzucha, który obejmuje też dolne żebra i podżebrze. W tym obszarze znajduje się wiele różnych narządów, które są niezbędne dla prawidłowego działania ludzkiego organizmu:

  • żołądek;
  • trzustka;
  • dwunastnica;
  • śledziona. 

Często pieczenie w nadbrzuszu lub inne nieprzyjemne dolegliwości w tym miejscu to objaw jakiejś nieprawidłowości w którymś z powyższych narządów. Przyczyn bólu może być jednak więcej. 

Ból w nadbrzuszu – przyczyny

Do najczęściej spotykanych czynników, które powodują ból w nadbrzuszu, należą:

  • zapalenie żołądka lub dwunastnicy – w tej sytuacji występuje charakterystyczne uczucie pełności. Pojawiają się mdłości, wymioty, zgaga, a w niektórych przypadkach nawet krwawienie z wnętrza układu pokarmowego;
  • zapalenie przełyku;
  • refluks;
  • kamica pęcherzyka żółciowego;
  • zapalenie dróg żółciowych;
  • kolka wątrobowa lub zapalenie wątroby – narząd ten znajduje się po prawej stronie, więc to tam będziesz odczuwać ból;
  • zapalenie trzustki – jest to naprawdę silny ból w nadbrzuszu, który może promieniować aż do pleców. Utrzymuje się zwykle dłużej niż jeden dzień. Atakuje nagle i zamiast ustępować – przybiera na sile. 
  • pęknięcie śledziony;
  • nieswoiste zapalenie jelit;
  • wrzody żołądka lub dwunastnicy – stałe pieczenie w nadbrzuszu i charakterystyczny ból w dołku podsercowym, który pojawia się po godzinie lub dwóch godzinach po posiłku w przypadku wrzodów żołądka. Jeśli stan chorobowy dotyczy dwunastnicy, podobne objawy odczuwalne są po 3-5 godzinach po jedzeniu. Mogą pojawiać się też w nocy lub na czczo. Dolegliwościami towarzyszącymi są też zgaga, niestrawność, mdłości, wymioty, zaparcia, zmęczenie i spadek masy ciała;
  • ropień;
  • ostre niedokrwienie jelit;
  • niedrożność;
  • zawał serca;
  • zapalenie wyrostka robaczkowego;
  • kolka nerkowa lub zapalenie nerek;
  • zgaga – jest to popularna nazwa na nieprzyjemne uczucie „palenia” w przełyku, mostku i nadbrzuszu. Treść żołądkowa cofa się w górę przewodu pokarmowego, co powoduje kwaśne odbijanie i pieczenie;
  • zapalenie dolnego płata lewego lub prawego płuca;
  • tętniak aorty;
  • nowotwór żołądka – rozpoznasz go po objawach dodatkowych, którymi będą nudności i wymioty, brak apetytu, wzdęcia, osłabienie i obecność krwi w stolcu. Ból w nadbrzuszu przy guzie żołądka występuje zwykle po posiłku – przemija na pusty żołądek. Dolegliwości nie ustępują nawet po spożyciu leków usprawniających pracę żołądka.
Zobacz też:
Ból pod kolanem – jak go leczyć i przywrócić nogom ich dawną sprawność?

Nadbrzusze – ból a jego źródło

Przyczyny bólu w nadbrzuszu po prawej stronie tkwią zwykle w kłopotach z wątrobą lub drogami żółciowymi. Natomiast lewa strona oznacza problem ze śledzioną. Ból w nadbrzuszu w środkowej części może mieć kilka różnych powodów. W tym miejscu znajduje się trzustka, żołądek i dwunastnica. Trudno więc jednoznacznie stwierdzić jego źródło.

Dyskomfort w nadbrzuszu – czy można to leczyć w domu?

Jeżeli ból w nadbrzuszu nie występuje zbyt często i nie jest szczególnie silny, możesz zastosować naturalne metody leczenia, aby się go pozbyć. Co zrobić? Musisz przede wszystkim jak najbardziej odciążyć swój żołądek. Warto zrezygnować z jedzenia przynajmniej na kilka godzin. Pamiętaj jednak o nawadnianiu organizmu – najlepiej pić zwykłą, niegazowaną wodę.

Ból w nadbrzuszu – jak go łagodzić?

Ucisk w nadbrzuszu można też złagodzić ciepłymi okładami. Użyj w tym celu termoforu, poduszki elektrycznej lub gorącej kąpieli. Wysoka temperatura pomaga rozluźnić spięcia i działa rozluźniająco. Możesz też zastosować leki dostępne bez recepty – na pozbycie się wzdęć i bólu.

Ból w nadbrzuszu a dieta

Profilaktyka obejmuje przede wszystkim odpowiednią higienę żywienia. Unikaj produktów, które nie wyglądają świeżo. Jeżeli zmieniły swój zapach lub wygląd, koniecznie od razu je wyrzuć. Pamiętaj też, aby zawsze myć jajka przed ich użyciem i nie spożywać ich w formie surowej – w przeciwnym razie grozi ci zarażenie się salmonellą.

Ostry ból w nadbrzuszu, czyli kiedy udać się do lekarza?

Ból w nadbrzuszu po środku przeciwbólowym nie zawsze ustąpi. W poważniejszych przypadkach należy udać się do specjalisty. Jak rozpoznać, że twoja sytuacja wymaga już takiej reakcji? Niepokojące objawy to m.in.:

  • utrzymywanie się bólu w nadbrzuszu przez kilka godzin;
  • objawy nawracające kilkukrotnie w przeciągu jednej doby lub kolejnych dni;
  • brak ustąpienia bólu po zastosowaniu domowych środków i leków przeciwbólowych;
  • zauważalna bladość skóry;
  • ogólne osłabienie organizmu;
  • trudności w złapaniu oddechu;
  • podwyższona gorączka;
  • ból po poważnym urazie brzucha, uszkodzeniu mechanicznym lub wypadku;
  • wymioty, szczególnie z obecnością krwi lub żółci;
  • ciąża, której towarzyszy uporczywy ból w nadbrzuszu;
  • podejrzenie zatrucia.
Zobacz też:
Ból odbytu – przyczyny i sposoby leczenia

Dlaczego tak istotna jest diagnoza przyczyny bólu w nadbrzuszu?

Leczenie bólu nadbrzusza musi zostać dobrane do konkretnej dolegliwości. Bez odpowiedniej diagnozy nie da się reagować na przyczynę bólu i można jedynie zwalczać jego objawy. W przypadku poważnych chorób jej brak jest niebezpieczny, ponieważ pozwala na rozwinięcie się stanu chorobowego do groźniejszych rozmiarów.

Aby rozpoznać chorobę wywołującą ból w nadbrzuszu, lekarz może zlecić ci jedno lub kilka spośród poniższych badań:

  • wstępny wywiad i badanie palpacyjne;
  • USG jamy brzusznej;
  • badania laboratoryjne;
  • tomografia komputerowa lub rezonans magnetyczny;
  • gastroskopia lub kolonoskopia.

Ból w nadbrzuszu jest przypadłością, która zdarza się stosunkowo często. W większości przypadków nie świadczy o niczym groźnym – jest po prostu wynikiem nieprawidłowości wewnątrz układu pokarmowego lub zwykłego zatrucia. Czasem jednak może być pierwszym objawem poważnej choroby. Najlepiej udać się do lekarza, który najlepiej zdiagnozuje twoją sytuację. Gdy nadbrzusze boli, nie wolno go ignorować. Wczesne rozpoczęcie leczenia często ułatwia szybki powrót do zdrowia, bez zbędnych i nieprzyjemnych komplikacji.

O autorze

Magdalena Złoczewska

Magister filologii angielskiej i pisarka z zamiłowania i zawodu. Swoje artykuły i tłumaczenia zaczęła publikować na papierze i w sieci już w 2017 roku. Zależy jej na tworzeniu wiarygodnych, ciekawych i wartościowych treści, które pomogą czytelnikom zdrowo żyć i dokonywać rozsądnych wyborów. Pasjonuje się podróżami, sztuką i poznawaniem świata. Fitness, zdrowe odżywianie i ekologia to tematy szczególnie bliskie jej sercu. Wiedzę zdobywa na szkoleniach, konferencjach, z literatury i po prostu – z życia.

Zobacz wszystkie artykuły