Ocena

Skąd biorą się problemy z bólem żołądka? Jego przyczyn jest całkiem sporo. Zwykle głównymi winowajcami okazują się drobne błędy dietetyczne popełniane każdego dnia. Nie lekceważ jednak tego rodzaju bólu, gdyż żołądek często może ostrzegać cię przed poważnymi problemami ze zdrowiem. Tu znajdziesz najważniejsze informacje na temat schorzeń, którym towarzyszy ból żołądka, oraz garść porad, dzięki którym szybciej odzyskasz dobrą formę. 

Żołądek i jego zadania

Zanim dowiesz się, skąd bierze się ból żołądka i jak z nim walczyć, poświęcić nieco uwagi samemu organowi. 

Czym jest żołądek?

Żołądek jest bardzo ważną częścią układu pokarmowego. Znajduje się w jamie brzusznej, pomiędzy przełykiem a dwunastnicą. Wyróżnia się hakowatym kształtem, jednak pamiętaj, że narząd ten może zmieniać swój kształt. Nie jest to jedyna cecha, którą może cię zaskoczyć żołądek. Choć ma stosunkowo niewielkie rozmiary, wyróżnia się znaczną rozciągliwością. Dzięki temu w żołądku może się zmieścić około 2 litrów płynów. Jaką rolę pełni ten narząd w procesie trawienia? 

Zobacz też:
Ból dziąseł – dlaczego się pojawia? Dowiedz się, co może oznaczać i jak dbać o dziąsła

Budowa żołądka 

Wiedza na temat tego, jak zbudowany jest ten narząd, może ci w znacznym stopniu ułatwić ustalenie, skąd wziął się ból żołądka. Co jest tu najważniejsze? Żołądek zbudowany jest z:

  • błony surowiczej, która osłania żołądek z zewnątrz;
  • błony śluzowej, która pokrywa jego wewnętrzne ściany; 
  • mięśniówki, stworzonej z trzech warstw mięśni (podłużnej, okrężnej i skośnej).

Żołądek i jego zadania

Żołądek odgrywa bardzo ważną rolę w twoim organizmie. Odpowiada on za trawienie i wyjałowienie pokarmów. Jedzenie, które do niego trafia, zmienia się tam w miazgę i w takiej formie przemierza dalszą część przewodu pokarmowego. 

Aby żołądek mógł odpowiednio rozdrobnić pokarm, niezbędna jest odpowiednia ilość soków żołądkowych. W ich skład wchodzą przede wszystkim enzymy trawienne i kwas solny, dzięki czemu jedzenie jest nie tylko rozdrabniane, ale i oczyszczane z bakterii. Drugim, bardzo ważnym zadaniem żołądka jest trawienie tłuszczów i białek – znaczących składników odżywczych, bez których twój organizm nie jest w stanie prawidłowo funkcjonować. 

Ten sprawnie działający mechanizm musi liczyć się z wieloma zagrożeniami. Każde zakłócenie pracy narządu oznacza dla ciebie problemy z trawieniem i przypominający o nich ból żołądka. Co możesz zrobić, by skutecznie chronić się przed taką dolegliwością? 

Najczęstsze dolegliwości żołądkowe 

Zapracowany żołądek narażony jest na wiele dolegliwości. Te najczęstsze to: 

  • zgaga – objawia się uczuciem pieczenia w przełyku;
  • nudności – dolegliwość, która często zwiastuje wymioty; 
  • odbijanie – czyli wyrzucanie gazu z żołądka;
  • czkawka – rytmiczne, powtarzające się skurcze przepony, które bardzo często pojawiają się po przejedzeniu lub spożyciu większej ilości alkoholu; 
  • niestrawność – przypadłość, której towarzyszy dyskomfort w nadbrzuszu, wzdęcia i odbijanie; 
  • zatrucie pokarmowe – dolegliwość, w przypadku której bólowi żołądka towarzyszą biegunki i wymioty.
Zobacz też:
O czym świadczy ból w pachwinie? Jak możesz go złagodzić? Sprawdź, jak zadbać o pachwiny

Czasem jednak ból ma poważniejsze przyczyny. Co musisz wiedzieć na ten temat? Co zrobić, gdy ciągły ból żołądka utrudnia codzienne funkcjonowanie? 

Ból żołądka – przyczyny dolegliwości

Jest wiele czynników, które prowadzą do bólu żołądka. Na co musisz zwrócić uwagę? Sprawdzamy, w jakich okolicznościach najczęściej się pojawia.

Dieta

Ból żołądka po jedzeniu to częsta przypadłość, z którą możesz uporać się w prosty sposób – zmieniając nawyki żywieniowe. Aby to zrobić, musisz wiedzieć, jakie pokarmy najmocniej drażnią twój żołądek, a tym samym wywołują jego ból. 

Żołądek podrażniają przede wszystkim: 

  • zbyt zimne lub zbyt gorące potrawy, które prowadzą do przekrwienia błony śluzowej żołądka;
  • żywność wysoko przetworzona, w której występuje bardzo dużo chemicznych dodatków; 
  • kwaśne soki i marynaty; 
  • produkty wędzone; 
  • napoje gazowane;
  • używki, w tym również kawa i herbata. 

Innymi czynnikami, które często prowadzą do silnego bólu żołądka, są: 

  • nieregularne zasiadanie do stołu;
  • jedzenie w pośpiechu.

Stres 

Za ból żołądka może odpowiadać również stres. Wiadomo, że im dłużej borykasz się z napięciem nerwowym, tym bardziej cierpi cały twój organizm. Stres może sprawić, że błona śluzowa żołądka będzie musiała się zmierzyć z dużą dawką kwasów trawiennych, które pod wpływem adrenaliny wydzielane są w większych ilościach. Im dłużej trwa sytuacja stresowa, tym większym obciążeniem staje się ona dla twojego żołądka. Skutkuje to bólem oraz takimi przypadłościami, jak biegunki czy zaparcia.

Zobacz też:
Jakim chorobom towarzyszy ból ucha? Jakie metody pomagają go złagodzić?

O jakich chorobach świadczyć może ból żołądka?

Ból żołądka może mieć związek z twoim stylem życia, jednak równie często pojawia się jako jeden z wielu symptomów poważniejszej choroby. Te najczęstsze to: 

  • choroba refluksowa, w przypadku której charakterystycznym objawem jest pieczenie w żołądku; 
  • ostre zapalenie żołądka, któremu towarzyszy ostry ból żołądka, nudności, wymioty i brak apetytu
  • przewlekłe zapalenie trzustki, której symptomem jest m.in. silny ból żołądka promieniujący do kręgosłupa; 
  • choroba wrzodowa żołądka, w przypadku której istnieje ryzyko wystąpienia groźnych powikłań. 
  • rak żołądka, objawiający się m.in. niestrawnością, spadkiem masy ciała, utratą apetytu oraz przewlekłym pieczeniem w żołądku. 

Ból żołądka – badania, które warto wykonać

Kiedy dokucza ci przewlekły ból żołądka lub gdy jego ataki są silne, warto wybrać się do specjalisty oraz wykonać kilka podstawowych badań. Dzięki temu określisz przyczynę bólu i podejmiesz najlepsze w danej sytuacji leczenie. 

Ból żołądka a lekarz. Do kogo warto się wybrać? 

Jeśli chcesz skutecznie rozprawić się z bólem żołądka, wybierz się do specjalisty. Lekarz gastrolog będzie najlepszym wyborem. Możesz się do niego udać prywatnie albo skorzystać z wizyty refundowanej przez NFZ. W tym drugim przypadku potrzebne będzie ci skierowanie, zatem przed wizytą u gastrologa konieczne będą odwiedziny u lekarza rodzinnego.

Badania, które warto wykonać przy bólu żołądka

Aby ustalić, co w danym przypadku odpowiada za ból żołądka, trzeba wykonać stosowne badania. Do najważniejszych należą: 

  • badania fizykalne;
  • badania laboratoryjne (np. morfologia krwi, badanie mocznika czy glukozy); 
  • badania obrazowe, m.in. USG jamy brzusznej, tomografii komputerowej lub rezonansu magnetycznego. 

Ból żołądka – co pomaga? 

Pewnie zastanawiasz się, co na ból żołądka sprawdza się najlepiej. Metod, które możesz wykorzystać do walki z bólem, jest sporo. Na które z nich warto postawić? 

Zobacz też:
Ból sutków – skąd się bierze i jak sobie z nim radzić?

Bóle żołądka a leki 

W łagodzeniu bólu i dolegliwości żołądkowych pomogą ci leki, szczególnie te rozkurczowe, prokinetyczne lub hamujące ilość wydzielanego w żołądku kwasu solnego. Na czym polega ich działanie? 

Jak działają leki prokinetyczne? 

Leki prokinetyczne wpływają na motorykę górnej części przewodu pokarmowego, dzięki czemu świetnie radzą sobie przy takich problemach, jak ból żołądka. Ich zadanie jest proste – mają przyspieszyć proces przesuwania się treści pokarmowej przez poszczególne odcinki przewodu pokarmowego. 

Korzystanie z ich wsparcia zalecane jest m.in. przy:

  • problemach związanych z motoryką przełyku;
  • chorobie refluksowej przełyku;
  • niestrawności; 
  • zaburzeniach związanych z opróżnianiem żołądka. 

Co musisz wiedzieć o lekach rozkurczowych? 

Nieco inaczej wygląda sytuacja w przypadku leków rozkurczowych. Ich głównym zadaniem jest rozkurczenie mięśni gładkich. Z takich leków możesz korzystać m.in. przy zatruciach pokarmowych, bólach menstruacyjnych oraz napadach kolki nerkowej.

Ból żołądka – domowe sposoby

Nie brak również domowych metod leczenia, dzięki którym ból żołądka przestanie być aż tak uciążliwym problemem. Co możesz zrobić? 

Zioła, które łagodzą ból żołądka

W walce z dolegliwościami żołądkowymi możesz wykorzystać zioła. Jakie rośliny lecznicze będą dla ciebie największym wsparciem? Tu znajdziesz najważniejsze informacje o tych ziołach, które przy bólu żołądka sprawdzają się najlepiej. 

Mięta

Miętowe napary to podstawowe wsparcie przy problemach z trawieniem. Nic więc dziwnego, że wiele osób leczy nimi ból żołądka. Mięta skutecznie pobudza wydzielanie soku żołądkowego i żółci, korzystnie wpływa też na pracę jelit. Dzięki temu przewód pokarmowy pracuje sprawniej, a żołądek przestaje być źródłem bólu.

Dziurawiec

Jednym ze skuteczniejszych naturalnych leków na ból żołądka jest dziurawiec. Ta roślina zaskakuje rozkurczowymi właściwościami, dzięki czemu pomaga przy problemach z przewodem pokarmowym i bólem brzucha lub żołądka. Dziurawiec działa też żółciopędnie, dzięki czemu dobrze sprawdza się w przypadku niestrawności. 

Zobacz też:
Doskwiera Ci ból kolana? To może być uszkodzenie łąkotki przyśrodkowej lub bocznej
Len

W walce z bólem żołądka pomogą ci też nasiona lnu. Są one niezastąpione w przypadku tych osób, które muszą się rozprawić z chorobą wrzodową, jednak na tym ich prozdrowotne właściwości się nie kończą. Siemię lniane pomaga też zwalczać stany zapalne, wspiera też proces regeneracji błon śluzowych.

Rumianek

Rumianek to kolejny naturalny sojusznik dla tych, którym ból żołądka często sprawia problemy. Ta uniwersalna roślina lecznicza świetnie wpływa na trawienie, dzięki czemu w naturalny sposób rozwiązuje wiele problemów żołądkowych. Rumianek szczególnie zalecany jest przy skurczach żołądka, choć może się okazać ratunkiem zarówno po przejedzeniu, jak i przy bólach żołądka wywołanych przez stres. 

Babka płesznik 

Jak działa babka płesznik? Przede wszystkim antybakteryjnie i przeciwwirusowo. Śluzowata babka pomaga chronić żołądek, wspiera cię też przy problemach związanych z przewodem pokarmowym. Z racji tego, że jest to dobre źródło błonnika, możesz z niego korzystać również przy problemach z zaparciami. 

Nasiona gorczycy białej 

Zbawienny wpływ na bolący żołądek będą też miały nasiona gorczycy białej. Te małe, niepozorne ziarenka, mogą zdziałać cuda. Wiadomo, że gorczyca skutecznie pobudza przewód pokarmowy. Kiedy w pełni docenisz jej moc? Przy problemach z zaparciami oraz niestrawnością. 

Olej rokitnikowy

Olej z rokitnika pomoże ci w chwili, gdy ból żołądka wynika z choroby wrzodowej. Kuracja z takim dodatkiem zalecana jest przy wrzodach dwunastnicy, mogą też z niego korzystać te osoby, które chcą się uporać ze stanami zapalnymi przewodu pokarmowego oraz problemami związanymi z pracą jelita grubego. 

Zobacz też:
Skąd bierze się ból pleców? Sprawdź, jakie choroby objawiają się w ten sposób!

Jaka dieta pomaga przy bólu żołądka?

Jeśli często dokucza ci ból żołądka, musisz wprowadzić istotne zmiany w swojej diecie. Jedz regularnie i powoli. Dziel posiłki na mniejsze porcje, dzięki czemu unikniesz problemów z przejedzeniem i związaną z nim niestrawnością. 

Jakie produkty musisz wykluczyć z diety, by zminimalizować ryzyko bólu żołądka? 

Aby cieszyć się dobrym samopoczuciem, musisz wykreślić ze swojego menu te produkty, które mogą nasilać ból żołądka. Są to m.in.: 

  • produkty mleczne, jak maślanka czy kefir;
  • pieczywo razowe;
  • grube kasze;
  • mięso z kaczki i gęsi, wieprzowina;
  • ryby wędzone, karp, makrela i szprotki; 
  • kwaśne czereśnie;
  • owoce suszone;
  • rośliny strączkowe;
  • warzywa kapustne; 
  • przyprawy, np. ostra papryka,chrzan czy ziele angielskie.
Jakie produkty powinny zająć ważne miejsce w twoim menu?

Co zatem jeść, by nie wywołać bólu żołądka? Do bezpiecznych składników diety zaliczają się m.in.: 

  • zsiadłe mleko i jogurty;
  • pieczywo pszenne;
  • kasza manna i kasza jęczmienna;
  • mięso z kurczaka lub indyka;
  • gotowane warzywa, np. marchew, seler, dynia, szpinak i szparagi;
  • jabłka i banany;
  • przyprawy, m.in. bazylia, estragon, tymianek. 

Pokonaj stres

W walce z tak uciążliwym problemem, jakim jest ból żołądka, niezbędna może się też okazać umiejętność radzenia sobie ze stresem. Z jakich sposobów możesz tu skorzystać? Dobrze jest postawić na ćwiczenia oddechowe lub różnego rodzaju techniki relaksacyjne, możesz też zacząć ćwiczyć jogę. Pamiętaj jednak, że nawet zwykły spacer po parku lub podmiejskim lesie będzie skutecznym sposobem na napięcie nerwowe i wywołany przez nie ból żołądka. 

Nie chcesz, aby ból żołądka utrudniał ci życie? Zadbaj o swoją dietę i chroń się przed stresem. Dzięki temu zminimalizujesz ryzyko pojawienia się dolegliwości żołądkowych, które mogą negatywnie wpływać na jakość twojego życia.

O autorze

Mirosława Jankowiak

Absolwentka Technikum Gastronomicznego w Bytomiu i historii na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach. Miłośniczka podróży, przyrody i aktywnego wypoczynku. Podróżnicze i historyczne pasje łączy z pracą przewodnika turystycznego. W wolnym czasie poszerza swoją wiedzę na temat zdrowego stylu życia i diet, ze szczególnym uwzględnieniem diety roślinnej.

Zobacz wszystkie artykuły