Refluks przełyku i żołądka często mylony jest ze zgagą. Nie są to jednak pojęcia zamienne. Refluks żołądka polega na cofaniu się części zawartości żołądka do przełyku, gardła, a nawet ust. Zgaga to termin opisujący to nieprzyjemne uczucie. Jest to nie tylko niekomfortowe. Jeżeli ta dolegliwość często powraca, może doprowadzić do uszkodzenia twojego przełyku.

Co to jest refluks żołądka i przełyku?

Schorzenie znane jako refluks żołądka to jedna z najczęściej występujących chorób na świecie. W krajach rozwiniętych pojawia się aż u 20% populacji! Z tego też powodu, choroba refluksowa żołądka może być klasyfikowana jako schorzenie cywilizacyjne. Jest znacznie częściej spotykana społeczeństwach zachodnich. Wniosek? Przyczyna tkwi w stylu życia i sposobie odżywiania.

Choroba refluksowa żołądka to regularne zwracanie trawionej, kwaśnej zawartości do przełyku. Spowodowane jest to obniżonym napięciem dolnego zwieracza przełyku. W normalnych warunkach, zwieracz działa jak zamykane drzwi lub korek. Po przedostaniu się pokarmu do żołądka, powinien on się zamknąć i nie przepuszczać żadnej treści na zewnątrz.

Zobacz też:
Czym grozi perforacja jelita?

Refluks żołądka jest czasem na tyle agresywny, że atakuje krtań lub oskrzela. Kwaśna zawartość żołądka może spowodować stan zapalny tych obszarów oraz błony śluzowej. Objawy refluksu mogą pojawiać się też w nocy. Podczas snu, napięcie w twojej dolnej części przełyku naturalnie się obniża. Pozycja leżąca dodatkowo sprzyja cofaniu się treści żołądkowej.

Choroba refluksowa żołądka czasem spowodowana jest przepukliną wślizgową rozworu przełykowego. Jeżeli często cierpisz na refluks, koniecznie udaj się do swojego lekarza. Pomoże on zdiagnozować problem i dobrać odpowiednie leczenie. Jest to szczególnie ważne, ponieważ refluks żołądkowy ma niektóre objawy podobne do schorzeń na tle kardiologicznym. Co więcej, nieleczony refluks przełyku może spowodować przykre powikłania.

Jakie są objawy refluksu?

Jak rozpoznać, że cierpisz na chorobę refluksową żołądka? Najczęstszym objawem refluksu żołądkowego jest zgaga. Czasem możesz nawet odczuwać pieczenie w jamie ustnej. Gdy refluks się nasila, pojawia się uciążliwy, promieniujący ból szyi. Niekiedy objawy refluksu stają się na tyle intensywne i nieprzyjemne, że możesz pomylić je z początkowym stadium zawału serca. Dowiedz się, jakie są symptomy refluksu żołądka i przełyku, które pozwolą ci na rozpoznanie tej dolegliwości.

Najczęstsze objawy refluksu to:

  • charakterystyczny ból brzucha;
  • zgaga;
  • częste odbijanie, zwykle kwaśne, choć może też być gorzkie lub puste;
  • uciążliwa czkawka (czasem ze specyficznym posmakiem);
  • uczucie pieczenia w okolicy mostka;
  • zwracanie treści pokarmowej do przełyku, a nawet do jamy ustnej;
  • ślinotok;
  • nudności.
Zobacz też:
Nerwowe tiki, wykrzykiwanie słów i podniesiony głos, czyli Zespół Tourette'a

Istnieją też rzadziej spotykane objawy refluksu żołądka. Nigdy nie należy ich ignorować. Do nietypowych objawów zalicza się:

  • przewlekły kaszel;
  • chrypka;
  • ból w klatce piersiowej;
  • zapalenie gardła, krtani lub zatok;
  • astmę;
  • krwawienie z przełyku;
  • zauważalny spadek masy ciała;
  • znaczne trudności z przełykaniem pokarmu.

Najczęstsze przyczyny refluksu

Nie da się jednoznacznie określić przyczyny refluksu. Może rozwijać się przez różne czynniki. Powszechne powody refluksu przełyku to:

  • cukrzyca;
  • stwardnienie skóry;
  • palenie papierosów;
  • choroba alkoholowa;
  • nieprawidłowości hormonalne;
  • otyłość;
  • ciąża;
  • zaburzenia opróżniania żołądka;
  • przewlekłe narażenie na stres;
  • przepuklina rozworu przełykowego;
  • dysfunkcje dolnego zwieracza przełyku.

Układ trawienny człowieka jest bardzo skomplikowanym mechanizmem. Jego prawidłowe funkcjonowanie zależy od wielu czynników. Niewłaściwe odżywianie, styl życia i niektóre leki mogą łatwo zaburzyć  jego działanie. Możliwe, że zauważysz nasilenie się objawów choroby refluksu żołądka po spożyciu dużych, tłustych posiłków. Na refluks wpływa także ułożenie ciała. Uczucie często wzbiera na sile podczas parcia i pochylania się.

Refluks żołądka a przyjmowane leki 

Leki, które mogą powodować refluks to:

  • doustne preparaty antykoncepcyjne (hormonalne);
  • tabletki na chorobę wieńcową;
  • leki na nadciśnienie tętnicze;
  • niektóre preparaty na choroby płuc.

Refluks a przesunięcie żołądka 

Rzadziej przyczyną refluksu jest lekkie przesunięcie żołądka. Może wystąpić sytuacja, w której górna część twojego żołądka zostanie wepchnięta do klatki piersiowej, poprzez zwężenie przepony. Bez względu na to, jak refluks żołądka został spowodowany, nie jest to regularne zachowanie układu trawiennego. Zawsze należy je leczyć. Możesz sięgnąć po preparaty łagodzące objawy. Jednakże bardziej skuteczne będzie wyeliminowanie przyczyn choroby refluksowej żołądka.

Zobacz też:
Rwa kulszowa – jak leczyć dokuczliwy ból w lędźwiowej części kręgosłupa?

Jak leczyć refluks?

Aby pozbyć się refluksu, zadbaj o właściwą dietę i odpowiedni styl życia. Staraj się jeść mniejsze porcje, z krótszymi odstępami pomiędzy posiłkami. Wieczorem, około 2-3 godziny przed położeniem się do łóżka zjedz lekkostrawną porcję. Leczenie refluksu dietą może być skuteczne, jeśli będziesz działać systematycznie. Wyklucz z jadłospisu potrawy tłuste (szczególnie smażone), kawę, czekoladę, napoje gazowane, dania mocno pikantne, konserwowane mięsa i ryby, mocno stężone rosoły i cytrusy. Dobrze będzie też zrezygnować z papierosów i alkoholu. Korzystna dla ciebie będzie zdrowa dieta na bazie świeżych warzyw i owoców, bez produktów przetworzonych. Taki sposób odżywiania ma też wiele innych zalet. Pomoże ci zredukować ewentualną nadwagę i wyregulować pracę układu trawiennego i pozostałych funkcji organizmu.

Co jeść przy refluksie żołądka? 

Polecane przy refluksie przełyku są takie produkty spożywcze, jak: 

  • gotowane owoce, warzywa, chude mięso i ryby;
  • wodniste, słabo stężone buliony i delikatne zupy;
  • chleb pszenny;
  • niektóre przetwory mleczne: twaróg, śmietana;
  • słaba, rozcieńczona herbata lub kawa;
  • jaja gotowane.

Na co jeszcze warto zwrócić uwagę, by wyleczyć refluks przełyku i żołądka?

Jeśli często męczy cię zgaga, postaraj się spać w lekko podwyższonej pozycji. W tym celu unieś wezgłowie swojego łóżka lub podłóż pod głowę więcej poduszek. Co prawda, nie jest to układ zalecany dla kręgosłupa. Dlatego w pierwszej kolejności powinieneś zadbać o wyeliminowanie przyczyn refluksu żołądkowego. 

Ulgę przy chorobie refluksowej żołądka przyniosą ci… luźne ubrania. Staraj się nie ubierać nadmiernie opinających, ciasnych ubrań. Paski mocno zaciskane na brzuchu niepotrzebnie go nadwyrężają. Twój układ trawienny powinien działać swobodnie: rozszerzać się i kurczyć wraz z trawieniem pożywienia.

Zobacz też:
Rehabilitacja po udarze – jakie ćwiczenia wykonywać, by wrócić do sprawności?

Refluks – diagnoza. Jakie badania należy wykonać? 

Jeżeli powyższe domowe sposoby leczenia refluksu nie pomagają, czas wybrać się do lekarza. Specjalista pomoże zdiagnozować przyczynę problemu i dobierze odpowiednie, skuteczne dla ciebie leczenie. Tabletki na refluks mogą okazać się jedynym ratunkiem przy przewlekłej, uciążliwej chorobie refluksowej żołądka.

Sposoby na określenie przyczyn refluksu są różne. Lekarz może zlecić ci:

  • badanie radiologiczne przełyku z kontrastem;
  • badanie endoskopowe przełyku lub żołądka;
  • dobową pH-metrię;
  • manometrię przełyku – badanie napięcia zwieracza dolnego przełyku.

Profesjonalna diagnoza jest bardzo ważna. Samodzielna ocena może wprowadzić cię w błąd. Niektóre objawy refluksu łatwo pomylić z chorobą wieńcową lub nawet z zawałem. 

Czy tabletki na refluks są faktycznie skuteczne? 

Tabletki na refluks działają w różny sposób. Niektóre zmniejszają ilość wydzielanego soku żołądkowego, inne równoważą jego odczyn, tj. zmieniają go z kwaśnego na obojętny. Istnieją też leki na refluks, które pomagają zwiększyć napięcie zwieracza dolnego przełyku. W przypadkach poważnych powikłań może być konieczna operacja. Jest to jednak bardzo rzadka, skrajna sytuacja.

Stosuj wyłącznie tabletki na refluks przepisane przez lekarza. Nie zażywaj silnych leków na refluks na własną rękę. Preparaty, po które możesz sięgnąć bez wizyty u lekarza to:

  • ziołowe napary i herbaty na nadkwasotę i zgagę;
  • leki zobojętniające sok żołądkowy;
  • tabletki do ssania łagodzące nieprzyjemne uczucie zgagi.

Refluks żołądka jest przypadłością, którą przeważnie da się wyleczyć. Nie jest to choroba zagrażająca życiu, ale bywa mocno uciążliwa. Zaostrzony refluks przełyku może prowadzić do powikłań, np. zwężenia przełyku, przełyku Barretta, a nawet raka przełyku. Leczony refluks nie jest jednak groźny dla zdrowia.

Zobacz też:
Jakie są przyczyny bezsenności i jak sobie z nią radzić?

Jeżeli zauważyłeś u siebie objawy refluksu żołądka, zacznij od zmiany swojej diety. Odciążenie układu trawiennego może zdziałać cuda. Gdy lekkostrawny sposób odżywiania nie daje żadnych efektów, niezwłocznie udaj się do lekarza.

O autorze

Magdalena Złoczewska

Magister filologii angielskiej i pisarka z zamiłowania i zawodu. Swoje artykuły i tłumaczenia zaczęła publikować na papierze i w sieci już w 2017 roku. Zależy jej na tworzeniu wiarygodnych, ciekawych i wartościowych treści, które pomogą czytelnikom zdrowo żyć i dokonywać rozsądnych wyborów. Pasjonuje się podróżami, sztuką i poznawaniem świata. Fitness, zdrowe odżywianie i ekologia to tematy szczególnie bliskie jej sercu. Wiedzę zdobywa na szkoleniach, konferencjach, z literatury i po prostu – z życia.

Zobacz wszystkie artykuły