Podniebienie – na czym polega jego rola? 

Podniebienie, czyli górna część jamy ustnej, składa się z dwóch części. W przedniej części jamy ustnej występuje podniebienie twarde, zbudowane z blaszki kostnej pokrytej rogowaciejącym wielowarstwowym nabłonkiem. W tylnej tylnej części jamy ustnej podniebienie miękkie. Tworzą je mięśnie oraz błona śluzowa, które nakrywa wielowarstwowy rogowaciejący naskórek. 

Delikatne podniebienie miękkie odgrywa ważną rolę. Jest ono zbudowane w taki sposób, aby w trakcie przełykania pokarmów jego kawałki nie trafiły do dróg oddechowych.  W tej części jamy ustnej zaczynają się też rozwijać infekcje bakteryjne i wirusowe, których pierwszym objawem jest ból i opuchlizna. Częstym problemem, którego nie możesz zignorować, jest też swędzenie podniebienia miękkiego. Co oznacza taki świąd? 

Swędzenie podniebienia – alergia czy infekcja?

Za problemy ze swędzącym podniebieniem mogą odpowiadać wirusy lub bakterie. Zdarza się jednak, że pojawienie się tej dolegliwości ma związek z alergią.

Zespół alergii jamy ustnej

Swędzenie podniebienia i uszu jest jednym z symptomów OAS – zespołu alergii jamy ustnej. To częsta przypadłość, szczególnie wśród tych, którzy są uczuleni na pyłki roślin. Jeśli dokucza ci OAS, swędzenie w jamie ustnej może ci dokuczać po spożyciu niektórych owoców i warzyw.  Alergii pokarmowej zwykle towarzyszą też problemy z obrzękiem błon śluzowych, co jest skutkiem wydzielania się większych ilości histaminy. 

Zobacz też:
Nieżyt nosa niejedno ma oblicze. Jakie są przyczyny chronicznego kataru i jak go leczyć?

A jeśli to infekcja? 

Swędzenie podniebienia często okazuje się przyczyną infekcji wywołanej przez wirusy. Zazwyczaj problem taki pojawia się w pierwszych dniach przeziębienia lub grypy. W takich takich przypadkach swędzące podniebienie i katar są klasycznymi symptomami. Niestety, nie są to jedyne wirusy, które mogą przyczynić się do problemów z jamą ustną. 

Świąd podniebienia może być skutkiem zakażenia wirusem HSV, co skutkuje rozwojem opryszczkowego zapalenia jamy ustnej. W takim przypadku swędzenie jest pierwszym objawem, po którym pojawiają się kolejne dolegliwości. Wirus HSV, którym możesz się zarazić przez pocałunek lub korzystanie ze wspólnych sztućców, może z czasem doprowadzić do powstania w jamie ustnej pęcherzyków, które mogą się przemienić się w bolesne nadżerki.

Nie tylko wirusy mogą być zagrożeniem na twojego podniebienia. Często stan zapalny, a co za tym idzie uczucie swędzenia gardłai podniebienia, wywołują grzyby. W takim przypadku objawy choroby rozpoznasz bez problemu po białym nalocie, pojawiającym się nie tylko na podniebieniu, ale i na policzkach, języku i dziąsłach. Na infekcje grzybicze najmocniej narażone są małe dzieci oraz osoby dorosłe, które mają problemy z układem odpornościowym. Jeśli zatem masz obniżoną odporność lub niedawno korzystałeś z antybiotyków, świąd podniebienia może być tego skutkiem. 

Swędzenie podniebienia – leczenie 

Aby ustalić, jaka metoda leczenia swędzenia podniebienia będzie najlepsza w twoim przypadku, musisz ustalić przyczynę problemu. Jeśli okaże się, że za uciążliwy świąd odpowiada alergia pokarmowa, będziesz musiał wykluczyć część produktów ze swego jadłospisu. Najczęściej uczulają orzechy (w szczególności orzechy ziemne), reakcje alergiczne mogą się też pojawić po spożyciu selera naciowego czy pomidorów. Najlepszym sposobem na ustalenie, co w twoim przypadku jest przyczyną swędzenia uszu, gardła i podniebienia miękkiego, jest obserwowanie, co dzieje się z twoją jamą ustną po zjedzeniu poszczególnych produktów.

Zobacz też:
Zakwasy – wróg czy sprzymierzeniec osób aktywnych fizycznie?

Jeśli za problemy ze swędzącym podniebieniem odpowiada infekcja, powinieneś skonsultować się z lekarzem i  wybrać najlepszy w danym przypadku sposób walki z wirusami lub bakteriami. Może się okazać, iż niezbędne stanie się korzystanie z antybiotyków lub leków przeciwgrzybiczych, dzięki którym pokonasz infekcję. 

Domowe sposoby na swędzące gardło i podniebienie miękkie 

Swędzenie gardła i  podniebienia możesz też złagodzić przy wykorzystaniu domowych sposobów leczenia. Ulgę przyniesie ci picie większych ilości wody oraz płukanie jamy ustnej i gardła naparem z:

  • siemienia lnianego;
  • szałwii;
  • rumianku. 

Możesz też sięgać po pastylki do ssania, w których głównym składnikiem jest miód lub propolis.
Choć swędzące podniebienie jest dolegliwością dość często ignorowaną, bywa objawem poważnych dolegliwości zdrowotnych. Jeśli poczujesz, że świąd zaczyna utrudniać ci życie, sprawdź, co może być przyczyna takich problemów. Możesz dzięki temu w porę zacząć walkę z groźną infekcją lub alergią, unikając wielu potencjalnych komplikacji.

O autorze

Mirosława Jankowiak

Absolwentka Technikum Gastronomicznego w Bytomiu i historii na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach. Miłośniczka podróży, przyrody i aktywnego wypoczynku. Podróżnicze i historyczne pasje łączy z pracą przewodnika turystycznego. W wolnym czasie poszerza swoją wiedzę na temat zdrowego stylu życia i diet, ze szczególnym uwzględnieniem diety roślinnej.

Zobacz inne artykuły autora