W ostatnich latach obserwuje się wzrastające zainteresowanie zdrowym stylem życia, które z jednej strony jest związane z obecnym trendem dążenia do idealnie szczupłej sylwetki a z drugiej strony z coraz większym problemem chorób cywilizacyjnych, m.in. otyłości. Według ostatnich danych Europejskiego Urzędu Statystycznego z 2019 roku aż 58% Polaków posiada nadmierną masę ciała.

Czym zajmuje się dietetyk?

Obowiązki dietetyka obejmują szeroki zakres wiedzy i umiejętności. Są to m.in.:

  • układanie planów leczenia dietetycznego,
  • ocena stanu odżywienia i zapotrzebowania na składniki odżywcze,
  • wykonywanie pomiarów antropometrycznych i analizy składu ciała,
  • układanie jadłospisów do poszczególnych diet,
  • kontrola efektów wprowadzonej diety i zaleceń,
  • profilaktyka i leczenie dietetyczne chorób dietozależnych, np.:
  • prowadzenie dokumentacji żywieniowej pacjentów,
  • udział w rozpoznawaniu i leczeniu otyłości i niedożywienia, w tym niedożywienia szpitalnego,
  • edukacja żywieniowa.

Dobry dietetyk powinien rozumieć problemy pacjenta, motywować go i być otwartym na jego potrzeby. Powinien także cechować się wyrozumiałością, cierpliwością i życzliwością.

Przebieg konsultacji dietetycznej

Konsultacje dietetyczne obejmują szczegółowy wywiad zdrowotny i żywieniowy pacjenta. Analizie podlegają nawyki żywieniowe pacjenta, jego harmonogram dnia, choroby przewlekłe i zażywane leki, badania laboratoryjne, choroby rodzinne, tryb życia i aktywność fizyczna, diety podejmowane w przeszłości oraz ogólne podejście do żywienia.

Zobacz też:
Dieta niskowęglowodanowa (low carb). Jak ułożyć jadłospis?

Dietetyk wykonuje pomiary antropometryczne (pomiar wzrostu, wagi, obwodów talii, brzucha i bioder) oraz robi analizę składu ciała, która jest szczególnie ważna, ponieważ dostarcza informacji o procentowej zawartości wody, masy mięśniowej, kośćca i tkanki tłuszczowej. Na podstawie tych informacji układany jest indywidualny plan żywieniowy pacjenta.

Konsultacja dietetyczna trwa około 60 minut i w obecnych czasach może być przeprowadzana także online. Wizyty kontrolne odbywają się co 2-4 tygodnie.

Specjalizacje w dietetyce

Według Europejskiej Federacji Stowarzyszeń Dietetyków (EFAD) wyróżnia się trzy możliwe specjalizacje dietetyków:

  • dietetyk administracyjny,
  • dietetyk kliniczny,
  • dietetyk zdrowia publicznego.

Ponadto wyróżnia się kilka innych specjalności skierowanych do mniejszej grupy odbiorców, które zostaną opisane w dalszej części artykułu.

Dietetyk sportowy

Dietetyk sportowy prowadzi poradnictwo dietetyczne dla osób aktywnych fizycznie zarówno zawodowo, jak i amatorsko, rekreacyjnie. Pomaga ustalić dzienne zapotrzebowanie na energię i ułożyć plan żywieniowy uwzględniający pory treningów oraz ich intensywność.

Dietetycy sportowi zatrudniani są m.in. w ośrodkach sportowych, w klubach fitness, poradniach dietetycznych czy centrach rehabilitacyjnych.

Dietetyk dziecięcy

Zajmuje się on przede wszystkim edukacją żywieniową i kontrolą przestrzegania zasad zdrowego żywienia wśród niemowląt, dzieci i młodzieży z uwzględnieniem wszelkich alergii i nietolerancji pokarmowych. Pomoc dietetyka dziecięcego i jego odpowiednie podejście do dzieci jest niezbędne szczególnie w obecnych czasach, ze względu na wzrastający problem otyłości i nadwagi u dzieci.

Dietetyk ciążowy

Dietetyk ciążowy dba o racjonalną dietę kobiet ciężarnych i karmiących. Dieta ta powinna dostarczać wszystkich składników odżywczych w odpowiednich ilościach i proporcjach, których zapotrzebowanie jest największe właśnie w okresie ciąży. Pomoc dietetyka ciążowego jest bardzo przydatna w ustaleniu odpowiedniej diety, niezbędnej do prawidłowego rozwoju płodu, przebiegu ciąży, a także rozwoju dziecka po porodzie.

Zobacz też:
Dieta hCG – tajemnice odchudzania

Dietetyk bariatryczny

To dietetyk, który zajmuje się leczeniem żywieniowym pacjentów po operacji bariatrycznej lub zakwalifikowanych i przygotowujących się do takiego zabiegu. Operacja bariatryczna skierowana jest do osób zmagających się z otyłością olbrzymią (BMI >40 lub BMI >35 jeśli współistnieją choroby przewlekłe) i polega na zmniejszeniu objętości żołądka przy użyciu różnych technik. Mimo dużej skuteczności tego typu zabiegu, konieczna w tej sytuacji jest współpraca z dietetykiem, który pomoże zmienić nawyki żywieniowe pacjenta.

Regulacje prawne

W Polsce zawód dietetyka nadal nie jest uregulowany ustawowo. Obecnie zawód ten mogą wykonywać zarówno osoby po ukończeniu studiów na kierunku dietetyka, jak i osoby po ukończeniu kursu lub szkoleń z zakresu dietetyki. Niedoskonałość uregulowań prawnych skutkuje brakiem kontroli nad kwalifikacjami osób prowadzących poradnictwo dietetyczne.

Zobacz także:

O autorze

Adam Zieliński

Student ostatniego roku medycyny kultywujący rodzinne tradycje i wartości związane z wykonywaniem zawodów medycznych. Chęć i możliwość niesienia pomocy innym to więcej niż profesja, to prawdziwa pasja, podobnie jak dzielenie się zdobytą wiedzą. Prywatnie mąż i tata dwuletniego letniego syna, dla którego chce być wzorem do naśladowania.

Zobacz wszystkie artykuły